Opinie

Rennen, er is weer junk te koop!

Ze wilden 3 miljard euro, ze hadden er 20 miljard kunnen krijgen. Vorige week lanceerde Griekenland een vijfjarige staatslening die maar liefst zeven maal was overtekend. Drie zaken waren hier veelzeggend: de eerste uiteraard dat Griekenland voor het eerst sinds de crisis weer zelf de kapitaalmarkt op kon. De tweede dat de effectieve rente op de vijfjarige staatslening nét onder de 5 procent dook – twee jaar geleden was dat nog 25 procent. En de derde dat er onder beleggers een enorm, zeg maar gerust wanhopige, vraag is naar leningen die nog iets aan rente opbrengen.

De Griekse deal is natuurlijk te mooi om waar te zijn. Hij loopt af net voor het terugbetalingsschema van de miljardensteun van Europa aan Griekenland begint. Hij is eigenlijk volledig gedekt door de rest van Europa. En hij levert bijna 5 procent rente op. Geen risico dus – al hebben de Grieken de lening voor de zekerheid ook nog eens onder Brits recht verstrekt om duidelijk te maken dat hij niet bij een eventuele toekomstige schuldherstructurering wordt betrokken. 5 procent rente zonder risico, kom daar maar eens om op de financiële markten.

De zucht naar een béétje rendement is enorm – om te term ‘wanhopig’ niet te noemen. Kijk naar de ledencertificaten van de Rabo. Niet zonder risico’s, maar de rente vergoedt kennelijk veel. En die risico’s zijn overigens verwaarloosbaar vergeleken bij het spul waar de grote beleggers zich nog meer in storten.

Van Nigeria tot Pakistan, van Sri Lanka tot Rwanda, iederéén brengt nu staatsleningen in dollars uit. En dat is uitzonderlijk. Met name Afrikaanse landen zaten twaalf jaar geleden nog volop in de schuldsanering en -vergeving.

Er zijn de onvermijdelijke begeleidende verhalen over de prachtige groeivooruitzichten in landen als deze. En dat kan soms best waar zijn, maar daar gaat het niet om. Het hele fenomeen begint hier niet bij de aanbieders van deze relatief hoogrentende leningen, maar bij de vragers: westerse vermogensbeheerders die hun ontevreden beleggers meer moeten bieden dan de 2 á 3 procent die ze op relatief veilige obligaties ontvangen.

Bank of America Merill Lynch – overgens een van de begeleidende banken bij de Griekse lening – ondervroeg deze week een panel van grote beleggers over de markt die volgens hen het meest ‘overbevolkt’ was.

Op één: Amerikaanse high yield bonds, beter bekend als junk bonds. Wankele leningen dus, met een relatief hoog rendement. De uitgifte van bedenkelijke leningen die vlak voor de financiële crisis zo populair waren, zoals ‘subprime’ en ‘cov-lite’, is al weer op het niveau van destijds.

Op twee bij de vermogensbeheerders als meest overbevolkte markt: staatsleningen van de Europese perifierie. Spanje dus, Portugal, Ierland. En Griekenland dus. Daar zijn door al die aandacht de koersen van staatsleningen enorm omhoog gegaan, en de rente dus fors naar beneden.

Is dit een teken dat die landen er weer bovenop komen? Je zou het op het eerste gezicht wel zeggen, want hee, kijk eens hoe de rentevoeten daar zijn gedaald. Maar verwaarloos hier het element van nooddruft niet. Iedereen is op zoek naar het laatste beetje rendement, en die neiging wordt nog groter nu de aandelenmarkten in veel landen, met name de VS, erg hoog zijn opgedreven. En dan wordt de draai naar obligaties weer gemaakt.

Duistere krachten? Nee. waarschijnlijk zijn het ook u en ik, zonder dat we het zelf beseffen. Onze pensioenfondsen, levensverzekeraars en beleggingsfondsen zijn net zo wanhopig als de rest op zoek naar een opbrengst die aan de deelnemers nog te verkopen valt. Vanuit hun perspectief is dat misschien nog te begrijpen. Maar laten we hopen dat ze er een beetje voorzichtig mee zijn.