Mogelijk fraude bij bouw hoofdkantoor KPMG - OM doet onderzoek

Nieuwbouw KPMG in Amstelveen langs de A9.
Nieuwbouw KPMG in Amstelveen langs de A9. Foto ANP / Koen Suyk

Accountantskantoor KPMG heeft een fiscaal geschil met de Belastingdienst en wordt onderzocht door het OM. Aanleiding is de bouw van een nieuw hoofdkantoor in Amstelveen. Dat heeft het bedrijf vandaag zelf gemeld. Topman Jurgen van Breukelen wil dat dit bekend wordt, ‘anders gaat dit ons verlammen’.

Voor de bouw van een nieuw hoofdkantoor is in 2004 een aparte joint-venture opgericht. KPMG participeerde daarin met 70 procent van de aandelen, de projectontwikkelaar met de resterende 30 procent. Over het jaar dat het gebouw werd opgeleverd, 2010, ontving de Belastingdienst een onjuiste aangifte voor de vennootschapsbelasting.

KPMG had het gebouw als kosten opgegeven, de projectontwikkelaar als baten. Daarbij zouden valse facturen zijn ingediend. Het vermoeden bestaat dat er zo miljoenen euro’s aan belasting zijn ontdoken. Vervolgens is zowel de fiscale opsporingsdienst FIOD als het Openbaar Ministerie ingeschakeld. De FIOD heeft eind februari onder andere twee bedrijfspanden in Amstelveen doorzocht. Het onderzoek richt zich op de vennootschap en de twee bestuurders. Eén van die bestuurders is KPMG-partner Jaap van Everdingen. Hij treedt terug als partner.

KPMG vaker in opspraak

Dat het bedrijf zelf naar buiten komt met dit nieuws is opmerkelijk. KPMG wil meer openheid uitstralen nadat het recentelijk een paar keer in opspraak is geweest. NRC-Redacteur Anne Dohmen was bij de bijeenkomst:

“De boodschap was duidelijk: schoenmaker blijf bij je leest. KPMG gaat zich niet meer inlaten met projectontwikkeling. Ze vinden dat ze te veel met andere dingen bezig zijn geweest, en niet met datgene waar het bedrijf goed in is. Zelf noemden ze het zelfoverschatting.”

Het accountantskantoor kreeg eerder al een berisping voor de falende accountantscontrole van de in problemen geraakte woningcorporatie Vestia. Daarnaast kreeg KPMG een boete van 900.000 euro van toezichthouder AFM vanwege gebrekkige kwaliteitsbewaking en was er veel discussie rond de controle door KPMG van twee andere probleembedrijven: Imtech en SNS Reaal.

En dan was daar ook de schikking van eind vorig jaar voor 7 miljoen euro met het Openbaar Ministerie vanwege het verhullen van omkoping door bouwbedrijf Ballast Nedam. Een dochteronderneming van Ballast Nedam in Saoedi-Arabië betaalde smeergeld om grote bouwopdrachten in het Midden-Oosten binnen te halen.

Topman zelf onder vuur

Topman Jurgen van Breukelen moest dit allemaal naar de achtergrond doen laten drijven, maar ligt inmiddels zelf ook onder vuur. De Telegraaf schreef gisteren dat de topman de drijvende kracht zou zijn achter een omstreden privébeleggingsclub van KPMG-topmanagers.

De gemeente Blaricum legde in 2009 voor 4 miljoen euro beslag bij deze vastgoedclub na een conflict over de verkoop van het voormalig gemeentehuis, Villa Nederheem. De KPMG-topmannen weigerden het resterende deel van de koopsom te betalen voor de Blaricumse villa, die zij wilden ombouwen in zeven luxe appartementen voor senioren, van elk 2,5 miljoen euro. De ruzie liep zo hoog op dat de gemeente beslag legde op een deel van het privévermogen van ten minste tien KPMG-partners, waaronder dat van Van Breukelen.

Uit een rapport van de IFIAR, de club van internationale toezichthouders op accountants, bleek van de week dat de kwaliteit van accountantscontroles wereldwijd onder de maat is. De toezichthouders troffen “tekortkomingen” aan in “kritieke onderdelen van de controle” van de grootste zes kantoren ter wereld waaronder KPMG. Accountants keuren jaarrekeningen goed terwijl ze te weinig informatie hebben verkregen om die goedkeuring op te baseren. De handtekening van de accountant is daardoor niet zo betrouwbaar als die zou moeten zijn.

    • Anouk Eigenraam en Philippus Zandstra