Opinie

Konden we maar discrimineren

Willen wij in dit land meer of minder Marokkanen in de bijstand? Eerst wat CBS-cijfers: in 2013 zaten 179.000 niet-westerse allochtonen in bijstand, tegenover 174.000 autochtonen. Als je bedenkt dat 2 van de 17 miljoen Nederlanders niet-westerse allochtonen zijn, dan is dat onthutsend. Verhoudingsgewijs zitten er dus bijna negen keer zoveel niet-westerse allochtonen in de bijstand.

Dat is onaanvaardbaar, en je ziet het kabinet worstelen. Alleen die ene groep aanpakken is in strijd met het discriminatiebeginsel. Toch is het zonneklaar dat vooral bij die groep iets moet gebeuren. Zo is het kabinet gedwongen om te discrimineren via een omweg.

De oplossing luidt dus niet: ‘alle Marokkanen ofwel naar taalcursus of naar Schiphol’, maar: ‘alle bijstandsgerechtigden spreken verplicht Nederlands’, zoals een wetsvoorstel nu wil.

Dat geeft weer heel andere problemen. Denk eens aan al die Engelstaligen en Franstaligen met uitstekende functies in het bedrijfsleven of op universiteiten. Goed, maar die hoeven toch ook geen bijstand en kunnen hun rare taaltjes blijven spreken? Zeker, maar daarmee is de norm ‘verplicht Nederlands spreken’ meteen een lege kreet. Hoe kun je Marokkaanse bijstandtrekkers dat verplichten, terwijl de directies van grote Nederlandse bedrijven in het Engels vergaderen en die taal ook in de universitaire collegebankjes voertaal is?

De Raad van State oordeelde in 2010 al over een vrijwel identiek VVD-wetsvoorstel dat het in strijd was met het internationale recht, omdat het onderscheid maakte tussen verschillende groepen legale immigranten. Waarschijnlijk ketst dit voorstel dus af op Europese regels.

Bovendien is taal maar een klein deel van het probleem. Het gaat het kabinet uiteraard om bijstandstrekkers die keer op keer overal geweigerd worden, die geen goede indruk maken bij sollicitaties, cultureel slecht aansluiten, enzovoorts.

Wat het kabinet zou willen, is een regeling waarmee het die specifieke groep kan begeleiden naar een zinvol en bevredigend leven. Daar heb je meestal geld voor nodig, en daarvoor is vaak een baan nodig. Taal is maar een van de vele onderdelen waaraan je dan kunt werken.

Wat gebeurt er straks als die allochtonen geen taalcursus volgen en hun bijstand verliezen? Die boeken geen enkele reis Marokko, maar gaan op zoek naar ‘alternatieve vormen van inkomen’, met een koevoet en een blaffer. En dan kunnen we straks klagen hoe het aandeel niet-westerse criminelen weer gegroeid is.

Konden we ze maar discrimineren! Dan konden we die niet-westerse allochtonen verplichten mee te werken aan heel gerichte, cultuurspecifieke arbeidsmarkttrainingen.

Zolang het discriminatiebeginsel effectief beleid in de weg zit, blijft een minder snugger deel van onze bevolking oproepen tot minder, minder, minder.