‘Hervorming van de zorg leidt tot groot tekort aan huisartsen’

Dat stond dinsdag op verschillende nieuwswebsites waaronder rtl.nl en bnr.nl

De aanleiding

Voel je een burn-out aankomen? Dan is nú het moment om naar de huisarts te gaan. Binnenkort kan er namelijk een tekort zijn aan huisartsen. Dat bericht verscheen dinsdag op verschillende nieuwswebsites, waaronder die van RTL en BNR. Het tekort is een gevolg van de hervormingen in de zorg. Zo hebben veel huisartsenpraktijken taken van ziekenhuizen overgenomen. Dinsdag, tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer, werd minister Schippers van Volksgezondheid op het matje geroepen. Is er reden tot zorg? Wij checken de stelling: ‘Groot tekort huisartsen door zorghervorming’.

Waar is het op gebaseerd?

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) liet eerder deze week aan De Telegraaf weten dat er op korte termijn een tekort aan huisartsen kan zijn. Na acht jaar zou dat tekort kunnen oplopen tot 2.000 artsen. De woordvoerder van de LHV bevestigt die zorgen telefonisch.

Op dit moment heeft een fulltime huisarts gemiddeld 2.168 patiënten, zegt de LHV. De cijfers komen van de Nederlandse Zorgautoriteit. Vanwege onder meer de decentralisatie van de jeugdzorg wil de LHV dat een fulltime huisarts de zorg draagt over nog maar 1.800 patiënten.

Om aan dat quotum te voldoen zijn 9.300 huisartsen nodig. Nu zijn er 7.800 artsen, een verschil van bijna 20 procent. Daarom zouden er meer huisartsen bij moeten komen.

En, klopt het?

Wat de LHV signaleert, erkennen wij wel, zegt Marnix de Romph namens InEen, de vereniging van organisaties voor eerstelijnszorg. Meer vrouwen worden arts, waardoor het aantal parttime artsen is toegenomen, zegt De Romph. Dat verklaart een deel van het tekort. Daarnaast moeten huisartsen steeds meer bureaucratische taken uitvoeren. De vereniging heeft hierover geen exacte cijfers, maar herkent de ontwikkeling wel bij de verschillende organisaties.

Maar er is ook tegenspraak. De huisarts heeft er inderdaad taken bij gekregen, maar hij heeft ook meer ondersteuning in zijn praktijk gekregen, zegt het Capaciteitsorgaan. Deze stichting adviseert de minister over het gewenste aantal studenten dat een opleiding tot huisarts volgt. Sinds 2008 worden er ieder jaar meer huisartsen opgeleid. Op dit moment zijn dat er 720 per jaar, en dat zijn er al 180 meer dan in 2008, zegt het Capaciteitsorgaan. „Wij onderschrijven de zorgen van het LHV nog niet.”

Er zijn ook organisaties die onderzoek doen naar de benodigde beroepskrachten in de zorg, zoals het NIVEL. Wat zegt zij over het bericht van de LHV? „Er zijn op dit moment meer huisartsen dan ooit”, zegt NIVEL-onderzoeker Lud van der Velden. Meer artsen zijn inderdaad nodig omdat er door de feminisering van het beroep meer parttime artsen zijn en omdat huisartsen zorgtaken gaan overnemen. Maar op dat tekort van 20 procent is al geanticipeerd, zegt Van der Velden. „Met de huidige opleidingsinspanning zal het aantal fte van huisartsen over acht jaar zeker met 20 procent zijn gegroeid. Er is nu geen sprake van een tekort en wij verwachten dat tekort ook niet over acht jaar.”

Het klopt dus inderdaad dat er meer artsen nodig zijn, maar er is al op geanticipeerd omdat er ieder jaar ook meer artsen afstuderen. Het NIVEL vertelt ons dat er enkele plaatsen zijn in Nederland waar er soms een tekort is aan huisartsen. Dat gaat vaak om afgelegen plekken die niet populair zijn.

Conclusie

Dinsdag werd minister Schippers op het matje geroepen omdat er op korte termijn een tekort aan huisartsen zou ontstaan. Door zorghervormingen en een veranderende beroepspopulatie zal het tekort volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) over acht jaar zijn opgelopen tot bijna 2.000 artsen. De LHV baseert zich op het aantal patiënten dat het huidige aantal fulltime huisartsen over acht jaar kan verwerken. Andere organisaties, zoals het NIVEL en het Capaciteitsorgaan, onderschrijven dat over acht jaar circa 20 procent meer artsen nodig zijn. Maar volgens hen wordt hierop al geanticipeerd door meer huisartsen op te leiden. We beoordelen de stelling daarom als ongefundeerd.