Dany le Rouge, Frans-Duitse Groene vol passie en drama

De Mick Jagger van de politiek nam na 20 jaar afscheid van het Europees Parlement. Hij werd wereldberoemd als studentenleider in Parijs ’68.

Als studentenleider in Parijs 1968.
Als studentenleider in Parijs 1968. Foto AFP

Voor de laatste keer stond hij in de immense Hémicycle van het Europees Parlement in Straatsburg: Daniël Cohn-Bendit. Ooit leider van de Franse studentenrevolutie; tegenwoordig strijder voor het Europese ideaal.

Gisteren was zijn laatste optreden. Want dat was wat de europarlementariër, de soixante-huitard met het voor de babyboomgeneratie zo romantische verleden, altijd weer deed in de plenaire zaal van het Europees Parlement: optreden. Vol passie, vol drama, vol emotie, vol theater.

En zo ging het dus ook in zijn eigen slotakte, met als welkome aanleiding de herdenking van het begin van de Eerste Wereldoorlog honderd jaar geleden. Nog één keer kon Cohn-Bendit, de Frans-Duitse Groenen-politicus van joodse komaf, zijn compromisloze boodschap afgeven: de Europese landen met hun gewelddadige historie kunnen het niet alleen af. Slechts het samenwerkende, federale Europa heeft nog toekomst. Want „nationalisme is niet alleen oorlog, nationalisme is ook egoïsme”.

Daarom ergerde hij zich zo ook aan de hulpeloze houding van veel Europese politici die niet durven te strijden tegen de eurosceptische ideologieën van rechts en links. Want is de crisis van nu niet juist veroorzaakt door het hegemoniale denken van staten dat weer de kop op dreigt te steken? Zo ging het door, bijna tien minuten lang in een zaal met honderden europarlementariërs waarvan de meesten de inmiddels 69-jarige Cohn-Bendit zonder de hulp van tolken probeerden te volgen. Hem móet je zelf horen spreken.

Hij stopt ermee, na twintig jaar lidmaatschap van het Europees Parlement. Bij de verkiezingen van mei is Cohn-Bendit die met zijn dubbele nationaliteit afwisselend voor de Franse en Duitse Groenen in het parlement zat, niet meer verkiesbaar. Tijd om het rustiger aan te doen. Aan zijn dynamiek is de leeftijd niet af te zien. De ‘Mick Jagger’ van de politiek was ook gisteren tijdens zijn laatste bijdrage weer één en al beweging.

Wat dat betreft is er weinig veranderd vergeleken bij 1968 toen hij als studentenleider opdook bij de barricades in de straten voor de Sorbonne Universiteit in Parijs. Gewapend met megafoon zette de man met de rode krullen en de linkse ideeën – Dany le Rouge – zich af tegen de gevestigde orde. Hij werd één van de belangrijkste gezichten van de protestgeneratie.

De gave van het woord bezit hij nog. Net als zijn idealisme. Voor Cohn-Bendit, naar eigen zeggen verwekt in 1944 direct na D-day, is het verenigd Europa nooit een vraag geweest maar van het begin af aan een opdracht. Zijn ‘afscheidsrede’ van gisteren was daarvan het bewijs. Nee, voor hem geen compromissen zonder visie. „Ik durf te kiezen. Ja, ik ben voor de Verenigde Staten van Europa, Ja, ik ben voor het federale Europa.” En dat is, zo verduidelijkte hij voor de zekerheid, het tegenovergestelde van het centralisme dat zo kenmerkend is voor bijvoorbeeld de Franse staat.

Groot was het applaus voor Cohn-Bendit van zijn collega's in de zaal. Groot was de teleurstelling op de sociale media in verband met zijn vertrek. Zijn op YouTube geplaatste afscheidstoespraak was vanmorgen al bijna 10.000 keer bekeken.