NAVO versterkt militaire inzet in Oost-Europa vanwege crisis Oekraïne

Anders Fogh Rasmussen na de ontmoeting met de ambassadeurs op het hoofdkantoor van de NAVO in Brussel.
Anders Fogh Rasmussen na de ontmoeting met de ambassadeurs op het hoofdkantoor van de NAVO in Brussel. AP / Yves Logghe

De NAVO gaat de marine, lucht- en landmacht van lidstaten in Oost-Europa versterken als reactie op de crisis in Oekraïne. Er zullen per direct meer vliegtuigen, schepen en landtroepen worden gestationeerd.

Dat heeft secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen gezegd na een ontmoeting tussen 28 ambassadeurs van de lidstaten in Brussel. Rasmussen weigerde concrete getallen te noemen. Hij zei alleen dat er “genoeg” materieel en manschappen worden gestuurd en dat er meer kan worden gedaan als dat nodig blijkt.

Als reden voor de versterking noemde hij “afschrikking en deëscalatie” ten aanzien van het agressieve gedrag van Rusland. De NAVO heeft de meeste samenwerking en onderhandelingen met Rusland al stopgezet. De luchtpatrouilles boven de oostelijke grens zijn versterkt en er worden surveillancevluchten uitgevoerd boven Polen en Roemenië.

Situatie in Oost-Oekraïne escaleert

De situatie in Oost-Oekraïne escaleert snel. Gisteren reageerde de Oekraïense regering voor het eerst op de pro-Russische opstandelingen (soms gewapend) die overheidsgebouwen in Oost-Oekraïense steden bezetten. Een kleinschalige militaire operatie ging van start, wat leidde tot de herovering van het vliegveld bij Kramatorsk. Vandaag rijden in zowel Kramatorsk als Slavjansk pantservoertuigen met gewapende mannen door de straten, sommigen wapperend met de Russische vlag. Ook in de stad Donetsk voeren gewapende groepen hun acties op en zijn twee overheidsgebouwen in bezit genomen.

Het is niet duidelijk of de pantservoertuigen uit Rusland komen of dat het gaat om materieel van het Oekraïense leger. Er komen wel berichten binnen dat enkele Oekraïense soldaten zijn overgelopen naar de pro-Russische opstandelingen. Ook zijn er berichten dat de voertuigen door deze groep militanten zijn ingenomen.

Ook op het politieke niveau verdiept en verbreedt de crisis zich nu president Poetin van Rusland een „burgeroorlog” voorziet, schrijft onze buitenlandredacteur Hubert Smeets vandaag in NRC Handelsblad: (€)

“Dat Poetin dit woord ‘burgeroorlog’ nu in de mond neemt, nadat premier Medvedev dat gisteren al had gedaan, wijst erop dat het Kremlin mogelijk interventieplannen heeft. De mededeling van de presidentiële woordvoerder Peskov dat Poetin wordt overspoeld met brieven uit Oekraïne, waarin Russisch-talige burgers om „hulp” vragen versterkt dat vermoeden. Moskou heeft zich in het verleden vaker laten leiden door zogeheten ‘hulpverzoeken uit broederlanden’.”

Dit zijn de belangrijkste gebeurtenissen van vandaag

  • In verschillende steden rijden pantservoertuigen door de straten, sommige met Russische vlaggen. Vooral in de steden Slavjansk en Kramatorsk is het onrustig. Oekraïense straaljagers vliegen boven de steden, maar verder is er nauwelijks militaire actie vanuit Oekraïne merkbaar.
  • Ten minste zes pantservoertuigen zijn door pro-Russische opstandelingen ingenomen van het Oekraïense leger. Dat heeft het ministerie van Defensie bevestigd. De militairen zouden vrijwillig zijn overgelopen. Een militair zei tegen Reuters dat hij en zijn collega’s “niet willen schieten” op eigen mensen.
  • De Oekraïense minister van Defensie is naar Kramatorsk afgereisd om poolshoogte te nemen. Hij bevestigde daarop dat de Oekraïense pantservoertuigen in pro-Russische handen zijn.
  • In de stad Donetsk is een tweede gebouw bezet door pro-Russische aanhangers. Na het provinciehuis, nu ook het gemeentehuis.

Lees ook ons liveblog terug.