Oekraïne dreigt met anti-terreuractie in oosten, Rusland waarschuwt Westen

Een pro-Russische demonstrant steekt banden in brand in Slovjansk.
Een pro-Russische demonstrant steekt banden in brand in Slovjansk. Foto AFP/ Anatolij Stepanov

De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne tot 08.00 uur morgenochtend de tijd gegeven hun wapens in te leveren. Hij heeft vanavond gedreigd met een anti-terreuractie op “grote schaal”.

Strijders die voor morgenochtend hun wapens inleveren zullen niet vervolgd worden. Toertsjinov stelde vandaag dat Rusland bezig is met een oorlog tegen Oekraïne en dat het blijft doorgaan met het veroorzaken van onrust in het roerige oosten van het land. Oekraïne wil niet een “herhaling van het Krim-scenario”, zo zei de president vandaag op de Oekraïense televisie.

Het is een belangrijke aankondiging, zegt onze buitenlandredacteur Hubert Smeets, maar het blijft de vraag of er nu daadwerkelijk grootschalige actie gaat komen:

“Ik heb het gevoel dat hier een president aan het woord is die niet spreekt vanuit kracht. Het is al het tweede ultimatum in korte tijd voor de mensen die in het oosten de regeringsgebouwen bezetten, maar nadat de vorige vrijdag verstreek, gebeurde er ook niet heel veel. Maar het wordt afwachten tot morgenochtend. Het kan zijn dat ze nu gaan ingrijpen, en dat is nogal wat en dan zal er best wat bloed worden vergoten.”

Rusland: Westen, het is aan jullie

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de uitspraken van Toertsjinov een “crimineel bevel”. Ook is er een boodschap voor het Westen. Dat moet bondgenoot Oekraïne onder controle krijgen. Het vermijden van een burgeroorlog is helemaal afhankelijk van wat het Westen nu gaat doen, luidt de verklaring van het ministerie volgens het Russische persbureau Interfax.

Het ministerie wil daarnaast dat de VN-veiligheidsraad snel gaat praten over de situatie in Oekraïne. Dat heeft laten weten vannacht (vanavond Amerikaanse tijd) voor een noodzitting bijeen te komen in New York, schrijft Reuters.

Janoekovitsj: CIA zit hierachter

De afgezette Oekraïense president Viktor Janoekovitsj heeft in een verklaring de CIA ervan beschuldigd achter de beslissing van de Oekraïense regering te zitten om het leger in te zetten tegen de pro-Russische separatisten in het oosten van het land, schrijft persbureau AP. CIA-directeur John Brennan zou de regering tot bloedvergieten hebben “uitgelokt”.

AP schrijft dat er geen onafhankelijk bewijs is voor de aanwezigheid van Brennan in het land en dat hij ook maar enigszins betrokken is geweest bij interim-president Toertsjinovs beslissing.

‘Dode in Slovjansk’

De aangekondigde anti-terreuractie van vandaag in Slovjansk was de eerste gewapende reactie van Oekraïne op de pro-Russische militanten die in het oosten van het land - onder andere ook in Donetsk, Loehansk en Mariupol - regeringsgebouwen bezetten. Een lid van de Oekraïense veiligheidsdienst zou vandaag bij gevechten zijn gedood, vijf andere mensen zouden gewond zijn geraakt.

Rusland blijft bij zijn standpunt dat het geen militairen in het oosten van Oekraïne heeft en dat de bewapende mannen slechts bezorgde burgers zijn. De autoriteiten in Oekraïne zeggen dat de separatistische rebellen geïnspireerd zijn en gestuurd worden door het Kremlin. Onze verslaggever Laura Starink zei over deze situatie eerder vandaag het volgende:

“Rusland zal slachtoffers van Oekraïense militaire actie uitleggen als: ‘zie je wel, jullie schieten zelf op je eigen burgers’. Daarom was het een dilemma voor de Oekraïense regering: wel of niet ingrijpen. Het is onvoorspelbaar of Rusland dit zal gebruiken voor een échte inval. Er wordt nu een soort corridor gebouwd van Donetsk naar het noorden. Dat wordt zorgvuldig georganiseerd; dat is niet het werk van toevallige opstandelingen.”

VS herhaalt: meer sancties

De Verenigde Staten hebben vandaag wederom gedreigd met meer sancties tegen Rusland, als de acties in Oekraïne doorgaan, zei VN-ambassadeur Samantha Power volgens persbureau Reuters vanmiddag:

“Ik denk dat we hebben gezien dat de sancties pijn kunnen doen en als acties zoals die van de laatste paar dagen doorgaan, zul je zien dat deze strenger zullen worden.”

De NAVO noemde de aanwezigheid van mannen in uniformen gelijk aan die de Russische troepen op de Krim droegen vandaag een “ernstige ontwikkeling”.

    • Frank Huiskamp