Weinig steun voor vrij verkeer EU als Oost-Europeanen ook meetellen

Vorig jaar maart: Wilders voert actie tegen arbeidsmigratie uit Roemenië met een grensbord waar ‘geen toegang’ in het Nederlands en Roemeens op staat. Uit opinie-onderzoek blijkt dat veel Nederlanders het vrije verkeer binnen de EU niet zien zitten als dat ook geldt voor Roemenen en Bulgaren.
Vorig jaar maart: Wilders voert actie tegen arbeidsmigratie uit Roemenië met een grensbord waar ‘geen toegang’ in het Nederlands en Roemeens op staat. Uit opinie-onderzoek blijkt dat veel Nederlanders het vrije verkeer binnen de EU niet zien zitten als dat ook geldt voor Roemenen en Bulgaren. Foto ANP / Robin Utrecht

In Nederland is er weinig steun voor het vrije verkeer in de Europese Unie als dat ook geldt voor Roemenen en Bulgaren. Dat blijkt uit een groot en langlopend opinieonderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA), uitgevoerd door TNS NIPO.

Als Roemenen en Bulgaren niet worden genoemd, is een ruime meerderheid (54 procent) van de ondervraagden ervóór dat EU-burgers in heel Europa kunnen werken. Met die twee groepen erbij zakt de steun tot 18 procent. Ook bij de achterban van de uitgesproken pro-Europese partijen D66 en GroenLinks is er een groot verschil te zien als de vraagstelling over het vrije verkeer wordt aangepast door Oost-Europeanen erbij te noemen. Onder D66-kiezers is 80 procent voor het vrije verkeer in de EU, met de twee bevolkingsgroepen erbij is het opeens 34 procent, bij GroenLinks is het verschil 83 procent tegenover 31 procent.

Hoogleraar politieke communicatie Claes de Vreese, die het onderzoek leidt en de analyses maakt, zegt vandaag in NRC Handelsblad:

“Ik heb niet eerder meegemaakt dat je zo’n groot effect zag als je vier of vijf woorden toevoegde aan een vraag.”

Roemenen en Bulgaren hebben sinds begin dit jaar geen werkvergunning meer nodig om in andere EU-landen te werken. Naar aanleiding daarvan waarschuwde minister en vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) al vorig jaar zomer voor de negatieve effecten van het vrije verkeer in de Europese Unie. Volgens politieke partijen als de SP en de PVV zouden Bulgaren en Roemenen massaal naar Nederland komen, maar tot nu toe is dat niet het geval.

UvA-peiling: D66 grootste partij bij Europese verkiezingen

Volgens het UvA-onderzoek zou D66 de grootste partij worden bij de Europese verkiezingen, die in mei worden gehouden. Bij de vorige peiling, in december, stonden VVD en PVV nog bovenaan. Die zakken nu verder weg, net als de PvdA – ook al de grote verliezer bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Uit het opinieonderzoek blijkt dat de meeste Nederlandse lijsttrekkers voor de Europese verkiezingen nauwelijks bekend zijn. Dat geldt nog sterker voor de kandidaten die de grote fracties uit het Europees Parlement naar voren schuiven, zoals de Luxemburgse oud-premier Juncker voor de christen-democraten en de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt voor de liberalen. Juncker pleit vandaag in NRC voor de oprichting van een Europees leger.

De UvA onderzocht ook hoe er wordt gedacht over de rechtse samenwerking die Geert Wilders met zijn PVV nastreeft in het Europees Parlement, onder meer met het Franse Front National en Vlaams Belang. Driekwart van de PVV-stemmers vindt dat een goed idee. Maar van hen denkt maar ruim de helft dat het ook een succes wordt.

Lees in NRC Weekend het achtergrondverhaal ‘De ene Europese burger is de andere niet’.