Kwaliteit accountants schiet tekort

Kantoorgebouwen aan de Zuidas, het zakencentrum van Amsterdam.
Kantoorgebouwen aan de Zuidas, het zakencentrum van Amsterdam. Foto ANP/Jerry Lampen

De kwaliteit van accountantscontroles is wereldwijd onder de maat. Dat concludeert IFIAR, de club van internationale toezichthouders op accountants, in een gisteren gepubliceerd rapport.

De toezichthouders troffen “tekortkomingen” aan in “kritieke onderdelen van de controle” van de grootste zes kantoren ter wereld: KPMG, PwC, Deloitte, EY, Grant Thornton en BDO. Accountants keuren jaarrekeningen goed terwijl ze te weinig informatie hebben verkregen om die goedkeuring op te baseren. De handtekening van de accountant is daardoor niet zo betrouwbaar als die zou moeten zijn.

1260 tekortkomingen in 989 accountantscontroles

De toezichthouders onderzochten de kwaliteit van 989 accountantscontroles van beursgenoteerde bedrijven en systeembanken in 38 landen. Ze troffen daarin 1.260 tekortkomingen aan. De resultaten zijn vergelijkbaar met die van vorig jaar, toen IFIAR voor het eerst wereldwijd onderzoek deed.

“We hebben te maken met een structureel probleem”, zegt vicevoorzitter van IFIAR Janine van Diggelen vandaag in een interview in NRC Handelsblad. De kantoren moeten nu “aan de bak”: de oorzaken vaststellen en maatregelen treffen. “Het is inmiddels wel duidelijk dat een paar extra trainingen niet genoeg zijn.” Resultaten over afzonderlijke landen zijn niet openbaar, maar de problemen in Nederland zijn volgens Van Diggelen “vergelijkbaar” met die in andere landen.

AFM kan mogelijk boetes uitdelen of vergunningen intrekken

Accountants worden achtervolgd door affaires die hun reputatie schaden. Het meest recente Nederlandse voorbeeld is KPMG. Dat kantoor schikte eind vorig jaar voor 7 miljoen euro met het Openbaar Ministerie vanwege het verhullen van omkoping door bouwbedrijf Ballast Nedam.

Als de kwaliteit niet verbetert, kunnen nationale toezichthouders verbetering proberen af te dwingen. In Nederland is dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Het uitdelen van een boete of zelfs het intrekken van een vergunning behoort tot de mogelijkheden.

Lees het hele interview met Janine van Diggelen vanmiddag in NRC Handelsblad.