Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Economie

Na dertien jaar valt het doek voor Windows XP. Vijf vragen over de gevolgen

Het standaard bureaubladachtergrond van XP.
Het standaard bureaubladachtergrond van XP.

Op 25 oktober 2001 was Windows XP een revolutie en een verademing. Eindelijk liep Windows niet meer bij het minste of geringste vast. Nog een voordeel: verschillende gebruikers hadden op één pc fatsoenlijk gescheiden territoria. Het systeem werd ontzettend populair en veel gebruikt. Maar vandaag beëindigt Microsoft de regelmatige updates van XP. Wat nu?

1. Is Windows XP nu onveilig?

Als lekken niet meer worden gerepareerd, is de pc weerloos. Antivirussoftware, een firewall en zelfs keurig gedrag zijn dan niet meer genoeg. Een digitale valstrik in een advertentie op een keurige nieuwssite, daar binnengesmokkeld door een hacker, kan fataal zijn.

De eigen gegevens lopen dan gevaar: criminelen kunnen uw geld stelen en zich online voor u uitgeven. Ook kan de pc misbruikt worden voor het verzenden van spam en het platleggen van websites. Volgens schattingen is zelfs nu al (dus mét regelmatige updates) ongeveer eenderde van de pc’s besmet.

Beelden van de Windows XP-lancering in 2001 in Amerika:

2. Wie gebruikt het nog?

Windows XP is niet alleen in gebruik bij halsstarrige particulieren. Ook de overheid scoort hoog als achtergebleven gebied in ict-zaken: gemeenten als Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven en Tilburg werken na 8 april nog op XP, bleek uit onderzoek van NUtech.

XP is ook nog in gebruik op 400 servicepunten van ING. Volgens ING worden deze “tijdig” geüpgraded. Ook het merendeel van de pinautomaten werkt met XP. Maar deze machines zijn niet aangesloten op het openbare internet. Het marktaandeel van XP in Nederland is circa 8 procent. Schattingen voor het aandeel wereldwijd lopen van 17 tot meer dan 30 procent.

Bill Gates, voormalig CEO en bestuursvoorzitter van Microsoft, toont tijdens de campagne rond Windows XP een schijfje met daarop het bekende besturingssysteem. Foto EPA / Jeff Christensen

3. Is een PC met XP nog wel te gebruiken?

Ja, maar dan offline, dus met het internetsnoer eruit getrokken en de wifi uitgeschakeld. Wat kun je er dan nog mee? Denk aan het schrijven van documenten die toch worden geprint, muziek en films afspelen van harddisk, ouderwets gamen tegen de computer zelf, of videomontage. Datatransport van en naar computers die wél op internet zijn aangesloten, kan dan het beste via een usb-stick.

4. Wat te doen?

Sommige XP-computers zijn geschikt voor Windows 8.1, de laatste versie. Of je computer dat aankan, kun je uitvinden op de site van Windows of door de ‘upgrade assistent‘ te downloaden. De vereiste specificaties zijn op de site van Microsoft te vinden. Er is ook een specifieke ‘Windows upgrade assistant’ te downloaden, die controleert of hardware en software een upgrade naar Windows 8.1 verdragen. Windows 8.1 kost 119 euro. Je kunt ook het gratis besturingssysteem Linux op je pc installeren, maar dan kun je waarschijnlijk niet al je software blijven gebruiken.

De industrie verkoopt het liefst een nieuwe pc en ook dan is Windows het meest voor de hand liggend. Omdat Windows 8 heel anders in elkaar zit dan eerdere versies en je dus toch al van alles moet leren, stappen veel mensen over, bijvoorbeeld naar Mac OS X (Apple) of een Chromebook (Google).

De goed verkopende Chromebooks slaan bijna al hun software en data op in de cloud. Zo’n computer is nauwelijks vatbaar voor virussen, maar zonder werkende internetverbinding heb je er niet veel aan.

Wat is een Chromebook? Dit filmpje legt het uit:

5. Is hulp nabij?

Eerder deze week werd duidelijk dat Microsoft met verschillende overheden, waaronder het Rijk, afspraken heeft gemaakt over verlengde ondersteuning. Hoeveel geld daarmee gemoeid is wil Microsoft niet zeggen, maar goedkoop is het zeker niet. Volgens Britse media betaalt de regering van het Verenigd Koninkrijk ruim 5,5 miljoen pond (6,7 miljoen euro) voor een vergelijkbare regeling.

De antivirusbedrijven Kaspersky, Trend Micro en Malwarebytes zeggen te blijven beschermen tegen malware die is gericht op Windows XP. Maar alleen Microsoft kan lekken dichten, dus dit lijkt op het plaatsen van emmers onder een lek dak.

Amerikaanse gebruikers van Windows XP krijgen van Microsoft 100 dollar korting op een nieuwe pc. Nederlanders moeten het doen met 60 XP-servicepunten in de winkels van elektronicaketen BCC, die voor enkele weken zijn gecreëerd in samenwerking met Microsoft. En natuurlijk wil iedere verkoper in iedere computerwinkel zijn advies wel aan u kwijt.

Vorige week presenteerde Microsoft zijn nieuwste besturingssysteem, Windows 8.1.1: