Nederlandse staat vandaag voor de rechter voor Srebrenica

Moeders van Srebrenica voor de rechtbank in Den Haag voorafgaand aan de rechtszaak tegen de Nederlandse staat. Dutchbat was verantwoordelijk voor de verdediging van de Bosnische moslimenclave Srebrenica . Die viel in juli 1995 toen troepen van de Bosnisch-Servische generaal Mladic de enclave onder de voet liepen. Duizenden Bosnische moslims werden vermoord.
Moeders van Srebrenica voor de rechtbank in Den Haag voorafgaand aan de rechtszaak tegen de Nederlandse staat. Dutchbat was verantwoordelijk voor de verdediging van de Bosnische moslimenclave Srebrenica . Die viel in juli 1995 toen troepen van de Bosnisch-Servische generaal Mladic de enclave onder de voet liepen. Duizenden Bosnische moslims werden vermoord. Foto ANP / Koen van Weel

Een rechtszaak tussen de Moeders van Srebrenica en de Nederlandse staat dient vandaag voor de rechter. De groep klaagt de staat aan voor de rol bij de moord op duizenden Bosnische moslimmannen in 1995.

De Moeders van Srebrenica proberen al sinds 2007 de VN voor de rechter te krijgen om die te laten beoordelen of de VN aansprakelijk zijn voor het bieden van onvoldoende bescherming tegen de Servische troepen die de stad belegerden. Dat is echter door zowel het Europese Hof van Justitie als de Hoge Raad afgewezen. De VN zijn immuun voor rechtsvervolging in Nederland.

Nabestaanden putten hoop uit recente uitspraak

In september oordeelde Hoge Raad dat de Nederlandse staat aansprakelijk is voor de dood van drie moslimmannen in Srebrenica in 1995. Daarmee volgde de Raad een uitspraak van het Hof dat de staat verantwoordelijk is voor het optreden van het Nederlands infanteriebataljon Dutchbat. Nederlandse militairen stuurden de drie mannen weg van de compound, terwijl zij juist daar een veilig heenkomen hadden gezocht voor het Bosnisch-Servische leger. Eenmaal buiten de compound werden ze vermoord. De zaak was aangespannen door de tolk van Dutchbat, Hasan Nuhanovic, die wel op de compound mocht blijven, en nabestaanden van de vermoorde elektriciën Rizo Mustafic.

Hoewel de missie onder VN-vlag werd gevoerd laat het internationaal recht toe dat het optreden van de Nederlandse militairen ook wordt toegerekend aan de Nederlandse staat. Die had namelijk ‘effective control’ over het optreden van Dutchbat, aldus de rechter. De staat is inmiddels in gesprek met de nabestaanden over een schadevergoeding.

Update 13.45 uur: De nabestaanden van de drie slachtoffers willen dat oud-commandant van Dutchbat Thom Karremans en nog twee anderen Dutchbatters alsnog worden vervolgd voor hun rol tijdens de val van Srebrenica. Dat schrijft persdienst Novum. Advocaat Liesbeth Zegveld start bij het gerechtshof Arnhem een zogeheten artikel 12-procedure namens de nabestaanden van drie slachtoffers.

De nabestaanden hadden al in 2010 aangifte gedaan tegen Karremans en twee andere Dutchbatters. Maar het Openbaar Ministerie besloot een jaar geleden om Karremans niet te vervolgen omdat hem strafrechtelijk niets te verwijten is. Het gerechtshof bekijkt de zaak nu opnieuw en kan het OM opdragen om de mannen alsnog voor de rechter te brengen. Deze zaak staat los van de civiele procedure van de Moeders van Srebrenica tegen de staat.

De val van Srebrenica

Generaal Mladic, die inmiddels terechtstaat voor genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, veroverde in juli 1995 Srebrenica. Het land was op dat moment diep verdeeld. Tot de val van het communisme in 1991 maakte Bosnië deel uit van Joegoslavië. In 1991 viel het land uiteen in drie kampen: moslimnationalisten wilden een onafhankelijk Bosnië, Servische nationalisten wilden bij Joegoslavië horen en Kroatische Bosniërs pleitten voor aansluiting bij de onafhankelijke Kroatische staat.

Mladic was opperbevelhebber van de Bosnisch-Servische troepen. Duizenden Bosnische moslims vluchtten tijdens de verovering van Srebrenica naar de Nederlandse basis, maar hun werd de toegang geweigerd. Daarop werden zo’n achtduizend mannen en jongens door het leger van Mladic vermoord. De oorlog kostte aan ruim 100.000 mensen het leven.

Oud-commandant Karremans toch vervolgen’
(Novum) - Oud-commandant van Dutchbat Thom Karremans moet alsnog worden vervolgd voor zijn rol tijdens de val van de Bosnische moslimenclave Srebrenica in 1995. Dat bevestigt een woordvoerder van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dinsdag.