Ziekenhuis heeft trucs nodig om nog aan geld te komen

Een operatiekamer. Foto ANP / Lex van Lieshout

Ziekenhuizen hebben grote moeite om aan geld te komen, ook als het gaat om noodzakelijke vervanging van hun verouderde operatiekamers. Dat is een direct gevolg van de onduidelijke regelgeving en onzekerheid over te declareren zorg, zeggen verschillende ziekenhuizen vandaag in NRC Handelsblad.

Veel bankloketten blijven voor ziekenhuizen gesloten. “Banken doen helemaal niets. Die bewegen niet, ze trekken zelfs kredietfaciliteiten terug”, zegt Harry Luik, bestuursvoorzitter van Medisch Centrum Alkmaar. De mogelijkheid voor zijn ziekenhuis om rood te staan wordt rap ingeperkt.

Maar bankiers kunnen moeilijk anders, zeggen zij. “Het systeem begint te kraken in zijn voegen”, reageert Michel van Schaik, van de Rabobank. Hij spreekt van een opeenstapeling van financiële risico’s in de zorg. Ziekenhuizen zijn tegenwoordig zelf financieel verantwoordelijk voor hun huisvesting, vroeger was de overheid dat. Van Schaik:

“De risico’s zijn van de overheid naar de zorginstellingen verschoven. Wij moeten ons aanpassen aan de veranderde omstandigheden. Inperking van de kredieten en aanpassing van de condities bijvoorbeeld. Dat is een logisch gevolg van de wijzigingen in het zorgstelsel. Maar voor goede plannen is altijd geld beschikbaar.”

Accountants keuren jaarrekeningen ziekenhuizen niet goed

Dat de accountants dit jaar vanwege de onzekere cijfers niet één jaarrekening van een ziekenhuis zullen goedkeuren, bevordert die situatie niet. Omdat een goedgekeurde jaarrekening tot de standaardvoorwaarden van een lening behoort, zullen veel ziekenhuizen niet meer voldoen aan die eisen waardoor de kredieten direct opeisbaar worden.

In Alkmaar is verbouwing geen reële mogelijkheid. De operatiekamers bevinden zich in oude panden met tot de draad versleten installaties, zegt bestuursvoorzitter Luik. Maar vervangende nieuwbouw, zelfs zonder uitbreiding, zal met de banken alleen niet lukken. Die vinden de risico’s te groot, weet de bestuursvoorzitter. Hij hoopt erop dat pensioenfondsen, bouwondernemingen en toeleveranciers van medische apparaten straks willen meebetalen.

De grote Nederlandse pensioenbeleggers zeggen in algemene zin geen interesse te hebben om ziekenhuizen te financieren. Zij vinden net als banken de risico’s te groot. “En er kleven reputatierisico’s aan”, zegt een woordvoerder van PGGM. “Ga je als schuldeiser het faillissement van een ziekenhuis aanvragen als het niet aan zijn verplichtingen voldoet?”

“Het is echt een Nederlandse oplossing”, zegt Jeroen van Roon, bestuursvoorzitter van het Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk:

“Wel de markt liberaliseren maar geen winstuitkeringen toestaan. De risico’s voor ziekenhuizen zijn fors gestegen, maar ziekenhuizen mogen daar niet ondernemend op reageren. Ziekenhuizen wordt de broodnodige instrumenten onthouden om kapitaal aan te trekken. Het gevolg daarvan is allerlei gekunstelde oplossingen. Het doet denken aan hoe wij met wietteelt omgaan.”

Lees ook het achtergrondverhaal ‘Tot op de draad versleten’ in NRC Weekend.

    • Jeroen Wester