Europese diplomaten: Israël blokkeert het vredesproces

Tegenover John Kerry zijn vannacht aangeschoven (vlnr): de Israëlische minister van Justitie Tzipi Livni, de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat, en adviseur van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu Yitzhak Molcho.
Tegenover John Kerry zijn vannacht aangeschoven (vlnr): de Israëlische minister van Justitie Tzipi Livni, de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat, en adviseur van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu Yitzhak Molcho. Foto AP/Charles Dharapak

Om duurzame vrede te bereiken, moet Oost-Jeruzalem de hoofdstad worden van een toekomstige Palestijnse staat, en Israël bedreigt dit vooruitzicht. Dat schrijven de hoofden van alle Europese vertegenwoordigingen in Jeruzalem en Ramallah in een zeer kritisch en vertrouwelijk rapport dat in handen is van NRC Handelsblad.

In het rapport, dat vorige maand naar Brussel is gestuurd, bekrachtigen de diplomaten hun oudere positie. Maar het uitlekken van dit rapport komt op een pikant moment, nu de Amerikanen zich beijveren om de crisis in het vredesoverleg tussen Israël en de Palestijnen op te lossen. Washington mijdt daarbij uitspraken over de status van Oost-Jeruzalem, dat door Israël is geannexeerd.

‘Israël creëert obstakels voor vrede’

Doordat Israël “de scheiding tussen Jeruzalem en de [Palestijnse] Westelijke Jordaanoever versterkt, creëert Israël meer obstakels voor vrede en een onderhandelde twee-staten-oplossing”, schrijven de Europese vertegenwoordigers. Onder andere door de joodse nederzettingen in en rond Oost-Jeruzalem uit te breiden en Palestijnen het leven moeilijk te maken “ondermijnt Israël systematisch de Palestijnse aanwezigheid in Jeruzalem en zijn potentie als hoofdstad van twee staten”.

De diplomaten noemen de bouwwoede in de nederzettingen “ongekend” sinds het vredesoverleg acht maanden geleden begon. De timing van de bouwplannen laat volgens de Europeanen zien dat de nederzettingenbouw “een politieke keuze” is.

Vredesoverleg in diepe crisis

Het vredesoverleg verkeert sinds vorige weekeinde in diepe crisis. Eerst kwam Israël zijn afspraak om 26 Palestijnse gevangenen vrij te laten niet na, waarop de Palestijnen Palestina als staat aanmeldden bij vijftien internationale organisaties. Israël dreigde de Palestijnen vervolgens met strafmaatregelen, waarna de Palestijnen Israël wilden aanklagen voor oorlogsmisdaden. Het is de vraag of de partijen aan de gesprekstafel blijven tot de door de VS gestelde deadline van 29 april.

De Europese Unie staat tijdens de vredesbesprekingen aan de zijlijn, maar kondigde al aan dat de partij die verantwoordelijk zal worden gehouden voor het falen van het overleg, te maken krijgt met sancties.

    • Leonie van Nierop