Rechters, advocaten en officieren zijn tegen eigen bijdrage gevangenen

Foto ANP / Bas Czerwinski

Rechters, advocaten en officieren van justitie zijn tegen de eigen bijdrage die gedetineerden voor hun verblijf in de gevangenis zouden moeten betalen. Uit alle hoeken van de juridische wereld krijgt verantwoordelijk staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) vandaag het advies om zijn wetsvoorstel hierover in te trekken.

De eigen bijdrage van 16 euro per dag, met een maximum van 11.680 euro in totaal, betekent voor veroordeelden een verzwaring van de straf die de rechter hun oplegt. Omdat gevangenen meestal geen inkomsten hebben – uitkeringen bijvoorbeeld worden bij detentie stopgezet – zullen velen van hen een schuld opbouwen. Dit komt volgens de tegenstanders hun terugkeer in de samenleving niet ten goede.

Dit zijn de belangrijkste bezwaren in de kritiek die de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten, de Raad voor de Rechtspraak en de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) vandaag over het plan naar buiten brengen.

De RSJ, onafhankelijk adviesorgaan van het ministerie van Justitie, vindt het voorstel „contraproductief” en voorspelt dat het recidive in de hand werkt.

“De kans dat ex-gedetineerden in herhaling vallen als ze vrijkomen, is groter als zij schulden hebben.”

De vakbond voor rechters en officieren van justitie, de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak, zegt dat het hiermee „de veroordeelde zeer moeilijk wordt gemaakt om op het rechte pad te blijven”.

‘Eigen bijdrage wordt een bijkomende straf’

De Raad voor de Rechtspraak, belangenbehartiger van de gerechten, vindt dat de rechter over de eigen bijdrage moet oordelen, zodat die de draagkracht van individuele gedetineerden mee kan wegen. In Teevens plan ligt de bijdrage voor elke gedetineerde vast. Uitstel van betaling of een betalingsregeling treffen is wel mogelijk. Al wordt de eigen bijdrage daarmee “een bijkomende straf, die nog jaren kan doorlopen nadat de celstraf al is beëindigd”, zegt de RSJ.

De juridische organisaties zijn ook kritisch over het plan om veroordeelden aan hun strafproces te laten meebetalen. Dat voorstel komt van Teevens partijgenoot minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie). De plannen moeten samen 60 miljoen euro per jaar opleveren.

De eigen bijdrage en het verhalen van de kosten van het strafproces staan in het regeerakkoord van VVD en PvdA. Deze zomer sturen de bewindspersonen de voorstellen naar de Tweede Kamer, zegt een woordvoerder van Justitie. De bewindspersonen zullen daarbij “ingaan op de adviezen” van de belangenorganisaties.

Lees het interview met Martin Moerings, hoogleraar penologie: ‘Zo zadelen we gedetineerden met nieuwe schulden op’.

    • Annemarie Kas