Volgen we Gods wil, of die van Obama?

Morgen is D-day: dan moet iedere Amerikaan een zorgverzekering hebben Van de veertig miljoen onverzekerden hebben zich er zes miljoen gemeld Ook gelovige Republikeinen willen niet, behalve in Kentucky

Dorothy Jamison schudt haar hoofd met een zorgelijke blik, en plukt aan haar vest. Ze heeft er, zegt ze, de laatste maanden niet van geslapen. Iedere avond weer zat ze met haar man aan de keukentafel. Laptop op tafel en de Bijbel. „De keuze kwam hier op neer: doen we wat Obama wil, of doen we wat God wil?” Obama won en Dorothy heeft het er moeilijk mee. „Ik ben een zondaar. Mijn ouders zeggen het ook: hoe kón je het doen, je aanmelden voor Obamacare? Maar voor het eerst in zijn leven kan mijn zoon behandeld worden door een specialist. Dat heeft de doorslag gegeven.”

Dorothy werkt in een supermarktje in het centrum van Jackson, een onooglijk plaatsje in het bergachtige oosten van de staat Kentucky. Het gezin leeft van haar inkomen en dat van haar man, een truckchauffeur. Nooit was er geld om dokters te betalen, een zorgverzekering hadden ze niet. Dat hoefde volgens Dorothy ook niet: God geeft, God neemt, nietwaar? Maar president Obama’s nieuwe zorgwet, de Affordable Care Act, die voor komende dinsdag aan vrijwel alle Amerikanen een zorgverzekering verplicht, dwong haar na te denken. Ze meldde zich, met pijn in het hart, aan.

Massale aanmeldingen

Morgen is de deadline voor Obamacare. Dan moeten de meesten van de 40 miljoen onverzekerde Amerikanen een zorgverzekering hebben. Het Witte Huis maakt vorige week bekend dat zes miljoen mensen zich tot nu toe hebben aangemeld. De meeste aanmeldingen komen uit gebieden die Obama goed gezind zijn: New York, Californië. In Republikeinse staten als Texas of Oklahoma weigeren mensen zich aan te melden.

Maar er is een vreemde uitzondering: het dieprode Kentucky. „Obamacare is hier een groot succes. We staan er zelf van te kijken”, zegt gezondheidswetenschapper Ty Borders, die gouverneur Steve Beshear adviseerde bij de invoering van het complexe stelsel. Van de 640.000 onverzekerde inwoners heeft al grofweg de helft een verzekering afgesloten, een percentage dat ver boven het landelijke gemiddelde ligt. Vooral in plaatsen als Jackson, in het oosten van Kentucky – arm, conservatief – hebben mensen zich massaal aangemeld.

Jackson ligt in het district Breathitt, dat angstaanjagend hoge percentages kanker, diabetes, astma en depressie scoort. Volgens de landelijke Welzijnsindex is dit de meest deprimerende plek om te wonen. Coronary Valley, de Kransslagader Vallei, is al decennia de regionale bijnaam. Nee, zegt Dorothy, in Jackson woon je niet voor je lol. De kolenmijnen, meer dan een eeuw de enige bron van inkomsten, zijn grotendeels dicht. De mijnen verklaren de hoge percentages kanker en astma in het gebied, maar niemand wilde dat ze zouden sluiten. Ook Dorothy’s man verloor zijn baan. Sinds de mijnen dicht zijn, is het wantrouwen tegen Washington alleen maar gegroeid.

Aanvankelijk moest Jackson daarom niets van Obamacare hebben. Ty Borders: „De inwoners leven als hoogbejaarden die het einde voelen naderen. Als je denkt dat het allemaal geen zin meer heeft, verdwijnt de motivatie om gezond te leven. Mensen eten te veel, bewegen niet, zijn te dik. ” De laatste jaren sloeg een nieuwe epidemie toe: drugs. Scholieren roken joints na schooltijd, en de volwassenen staan in de rij bij de lokale apotheek voor pijnstillers. Borders: „Pijnstillers zijn echt een plaag in deze streek. Mensen zijn diep gedesillusioneerd en grijpen bij gebrek aan drugs naar de pillen van de apotheek.”

Naar de dokter luisteren ze wél

Dorothy Jamison heeft twee tienerzoons. De oudste heeft al jaren ernstige problemen met zijn luchtwegen, zoals zo veel inwoners van de plaats. „Hij is allergisch voor alles, hij loopt steeds te niezen en te hoesten, En de astma, hè? Hij is soms zo benauwd.” De dokter zei dat hij behandeling nodig heeft, maar dat was te duur. Een zorgverzekering wilde ze niet. „Ik wil niet dat de overheid zich met mijn leven bemoeit. Met een verzekering maken ze je afhankelijk. Ze willen alles van je weten. Dat hield me lange tijd tegen.” Dag in dag uit zien de inwoners van Jackson op Fox News hoe Obamacare de economie zal verwoesten en mensen op kosten zal jagen. Nu ze haar verzekering heeft, blijkt de premie mee te vallen. Ze is maar een paar honderd dollar per maand kwijt.

Uiteindelijk werd ze, net als een paar honderd andere inwoners van het stadje, toch overtuigd door een laagdrempelige campagne. Kynect, het bedrijf dat de overgang naar Obamacare in Kentucky regelt, schakelde lokale artsen in. Die spoorden patiënten tijdens hun spreekuur aan een verzekering te nemen. Borders: „De mensen zijn erg op hun vrijheid gesteld. Maar één van de weinige mensen naar wie ze nog luisteren, is de dokter. Lokale klinieken hebben het succes van Obamacare in Kentucky bepaald.”

Het Witte Huis is vlak voor het verstrijken van de deadline een landelijke campagne begonnen en stuurt e-mails rond met verhalen van overtuigde conservatieven. Deze mails en spotjes zijn nog geen succes, gezien de weinige aanmeldingen. Ty Borders: „De les van Kentucky is dat een campagne vanuit Washington niet werkt. Mensen moeten één voor één overtuigd worden, mythes moeten we één voor één ontzenuwen. Pas dan kan Obamacare een succes worden.”

    • Guus Valk