Opinie

    • Menno Tamminga

Staat KPN op de hitlist van snel geld mannen?

KPN kampt met nieuwe conflictstof. De meldingen van beleggers met substantiële KPN-aandelenpakketten de laatste dagen suggereren meer reuring en oplevende tegentellingen tussen bedrijfstop en financiers.

De nieuwkomers in het register van grote beleggers zijn om twee redenen interessant: strijdlust en passiviteit. Twee reguliere vermogensbeheerders hebben zich gemeld: BlackRock met iets meer dan 3 procent en Franklin Resources met 3,6 procent. Hun leidraad is een specifieke bedrijfstak (telecom, bijvoorbeeld), een regio (zoals Europa) of een beursgraadmeter. Doorgaans zijn zij verplicht te stemmen op aandeelhoudersvergaderingen en dat maakt hen geziene bondgenoten bij voorstellen die beleggers snel geld opleveren, zoals extra dividend of verkoop van dochters.

Deze categorie beleggers heeft geen reputatie in economische agitprop: agitatie en propaganda. Dat heeft een geldbeheerder als John Paulson van hedgefonds Paulson & Co. juist wel. Zijn faam in Nederland is verbonden aan de strijd (2006-2008) om industrieel conglomeraat Stork tot overname te dwingen, zodat Paulson en mede-belegger Centaurus hun aandelen met een premie konden verkopen.

Paulson breidde zijn fortuin verder uit tijdens de kredietcrisis van 2008 toen hij erop gespeculeerd had dat de Amerikaanse huizen- en vastgoedmarkt zou instorten. Hij bezit inmiddels een aandelenbelang van 4,5 procent in KPN.

Nummer vier is een oude bekende: América Móvil, het Mexicaanse telecombedrijf dat zich drie jaar geleden heeft ingekocht bij KPN. América Móvil bezit bijna 28 procent. De Mexicanen lijden daarop zware verliezen: ze hebben 8 euro of meer voor een deel van de aandelen betaald. Nu is de koers 2,55 euro. Als grootaandeelhouder levert América Móvil twee van de acht commissarissen van KPN. Vorig jaar deden de Mexicanen een te laag bod op KPN, dat zij vervolgens introkken met een beroep op het feit dat de anti-overname stichting die KPN als zelfstandig bedrijf op de been wilde houden, het bod frustreerde.

Deze stichting heeft haar aandelenpakket weer ingeleverd nu de overnamevrees is geweken. Daardoor vallen deze speciale aandelen uit alle tellingen, en moest elke aandeelhouder met 3 procent of meer zijn belang volgens de wet weer openbaar maken.

Het is verleidelijk om talloze scenario’s te schetsen, maar eerst is het wachten op de aandeelhoudersvergadering van volgende week woensdag. Dat behoort het forum te zijn voor een serieuze gedachtenwisseling van bestuur, commissarissen en aandeelhouders.

Natuurlijk, in de praktijk begint elke krachtmeting achter de schermen. Hedgefondsen zijn geduchte strijders voor hun eigen belang. The New York Times verhaalde onlangs van de lange mars door de politiek-economische machtscentra door hedgefonds Pershing Square dat ongeveer 1 miljard dollar heeft gezet op een koersdaling van het voedingsbedrijf Herbalife. Tot in de Senaat lobbyde de belegger om een officieel onderzoek naar Herbalife in gang te zetten wegens misstanden. De opzet was dat de koers zou kelderen en Pershing een bom duiten zou verdienen.

Terug naar KPN. Een ‘blok’ van bijna 38 procent van de KPN-aandelen is nu in handen van partijen die een overnamebod willen doen, of dat willen bevorderen, of daar welwillende steun aan geven. En in deze combinatie zitten alleen de aandeelhouders die zelf openbaarheid over hun belangen moesten geven. De ervaring leert dat een hedgefonds als Paulson & Co. een breder sentiment op de financiële markten vertegenwoordigt. Het sentiment dat KPN doelwit is van een overname.

Voor Paulson met 4,5 procent van de KPN aandelen zijn er misschien wel vijf andere hedgefondsen met elk 1 procent.

Kleiner, maar net zo gretig.

    • Menno Tamminga