Parijse politici kunnen niks, vindt Limoges

Voor het eerst krijgt linkse provinciestad rechtse burgemeester. Ook hier haalde FN stemmen bij PS weg.

De kandidaat van de rechtse UMP, Emile-Roger Lombertie, wordt de nieuwe burgemeester van Limoges Foto AFP

Niet eerder deed het Front National mee aan gemeenteraadsverkiezingen in Limoges. Haast uit het niets haalde de partij van Marine Le Pen in het linkse bolwerk vorige week bijna 17 procent van de stemmen. Maar in de straten van de stad is geen kiezer te vinden die FN heeft gestemd – of daar althans eerlijk voor uitkomt.

Behalve Marie, een 58-jarige huisvrouw uit een van de noordelijke wijken. Met haar volledige naam of foto wil ze niet in de krant („daar krijg je hier problemen mee”), maar na enig aandringen erkent ze vorige week „voor het eerst” niet voor de Parti Socialiste maar voor het rechts-nationalistische FN te hebben gekozen.

Waarom dat was? „Om de beroepspolitici in Parijs te vertellen dat ze er niets van kunnen”, antwoordt ze subiet, terwijl ze op het parkeerterrein van het immense Centre E. Leclerc haar boodschappen de Renault inschuift. „Thuisblijven had ook gekund, maar dat vind ik zo ondemocratisch. Zie het als een waarschuwing.”

Elders in het land haalde het FN nog veel betere resultaten dan in Limoges, waar de partij gisteren in de tweede ronde bleef steken op 11 procent. Maar wat de afgelopen week hier in de Limousin gebeurde, heeft op het hoofdkantoor van president Hollandes PS waarschijnlijk meer indruk gemaakt dan die paar burgemeestersposten die het Front in het noorden en zuiden van het land binnenhaalde.

Na meer dan honderd jaar socialistisch bestuur viel Limoges gisteren in rechtse handen. Terwijl PS-burgemeester Alain Rodet, tevens parlementslid, sinds 1995 nooit een tweede verkiezingsronde nodig heeft gehad, lukte het hem gisteren ondanks een in de haast gesmede lijstverbinding met communisten en andere ultralinkse partijen niet de stad te behouden. Veel linkse kiezers bleven thuis of gingen naar het FN, zodat de centrum-rechtse Emile-Roger Lombertie kon winnen.

„We worden afgestraft voor Hollandes impopulariteit”, zucht PS-wethouder Marie-Paule Barruche, net voor het weekend op de buitengewoon multiculturele markt van Beaubreuil, een grauwe buitenwijk met woonkazernes waar de scores van de extremen, links en rechts, in de eerste ronde opvallend hoog waren. „De crisis duurt maar voort en mensen zien hun leven niet verbeteren”, zegt ze.

Maar de economie is volgens die kiezers zelf slechts deel van het probleem. „Ja, er zijn hier wat ontslagen geweest in de porseleinindustrie”, zegt de 34-jarige Jean-Marc, een postbode. „Porcelaine de Limoges komt steeds vaker uit Tunesië”, glimlacht hij . „Uiteindelijk zullen Franse bedrijven alles wel in het buitenland gaan produceren en raakt iedereen hier werkloos”, schetst hij het doembeeld dat meer mensen hier hebben.

Wat hij gestemd heeft wil ook Jean-Marc niet zeggen. „Maar het was in ieder geval niet de UMPS”, zegt hij, met een verwijzing naar de door Le Pen gebruikte samenvoeging van de namen van de twee grote (en volgens haar identieke) machtsblokken UMP en PS.

Marie stemde FN uit protest, maar ook vanwege de onveiligheid, zegt ze. „Op klaarlichte dag is mijn jongste dochter van haar telefoon beroofd en de politie deed niets!” Ze vertelt over Oost- Europeanen („Roma”) die „tippelen, inbreken en rommel maken”, en over een stad die maar blijft veranderen. „Misschien moet alles eens radicaal anders aangepakt”, concludeert ze, als ze haar winkelwagentje heeft teruggebracht. Of het FN dat kan? „Ik denk van niet, maar ik geef ze een kans.” Het FN is onder Marine Le Pen „veranderd”, zegt Marie. „Het zijn geen fascisten meer”, vindt ook Jean-Marc.

De plaatselijke lijsttrekker, Vincent Gérard, die op affiches in een enorme zwarte leren jas de kiezer boos in de ogen kijkt, is ook niet onomstreden: in 2012 nog moest hij vier maanden zitten wegens een geweldsdelict. Maar hij slaagde erin veiligheid en integratie in Limoges tot centrale verkiezingsthema’s te verheffen. Over de linkse wens het openbaar vervoer gratis te maken, had niemand het meer.

„Frankrijk is Frankrijk niet meer”, zegt Karim, die op de markt in Beaubreuil kruiden, kleding en religieuze cd’s verkoopt. Hij mag zelf niet stemmen, maar bezweert dat ook sommige allochtonen uit protest FN kiezen. Om dat te bewijzen pakt hij zijn telefoon en belt hij vriend Mohamed.

Opnieuw na enig aandringen en op voorwaarde dat zijn hele naam niet in de krant komt, vertelt de 72-jarige eerste-generatie-arbeidsmigrant door het mobieltje van Karim dat hij tot schande van zijn vrienden vorige week op ‘Le Pen’ stemde, omdat Frankrijk als gevolg van linkse en rechtse politiek is „verloederd”. Of hij geen zorgen heeft dat het FN zich uiteindelijk ook tegen hem keert? „Tegen mij? Welnee, ik ben een Fransman”, zegt Mohamed.

    • Peter Vermaas