Column

Mens en wolf

‘Wat is natuur nog in dit land?’, vroeg de dichter J.C. Bloem in ‘De Dapperstraat’. ‘Een stukje bos, ter grootte van een krant / Een heuvel met wat villaatjes ertegen.’

Nederland is inderdaad niet meer zoals de Schepper het bedoeld had. Alles is cultuurlandschap; ook de ‘wilde’ Oostvaardersplassen, die zonder mensenhanden nog gewoon Zuiderzee waren geweest.

Niet iedereen is hier blij mee. Veel in stad en weiland opgegroeide Nederlanders verlangen naar woeste natuur, zoals we vorig jaar konden zien in de lyrische reacties op de documentaire De Nieuwe Wildernis. En, niet te vergeten, in de hysterie rondom de gevonden wolf bij Luttelgeest. Kwam de wildernis, in de vorm van een wolf, ons dan eindelijk opzoeken?

Als het aan de 16.432 likers van de Facebookpagina ‘Wolven in Nederland’ ligt, komen de wolven vandaag nog en masse de grens over. Dagelijks verschijnt op de pagina het laatste wolvennieuws, steevast gevolgd door reacties als ‘machtig mooie dieren’ en ‘blief van de wolf af!!!’.

Wolven in Nederland is een samenwerkingsverband van natuurorganisaties dat werkt aan een ‘conflictarm samenleven van mens en wolf’ en tot doel heeft ‘draagvlak voor de wolf te creëren’. Het afgelopen jaar organiseerde het in de oostelijke provincies lezingen om de lokale bevolking te instrueren – de wolf kon immers elk moment binnenvallen.

Ik bezocht een lezing in het Natuurdiorama Holterberg bij Holten, waar tientallen wolvenliefhebbers te midden van opgezette vossen en korhoenders werden bijgepraat over de geschiedenis, aard en toekomst van de wolf. De spreker, naar eigen zeggen „een liefhebber van grote roofdieren”, vertelde hoe de wolf de afgelopen eeuwen met succes is gedemoniseerd en verjaagd. Hij liet foto’s zien van doodgeschoten wolven, waarop de zaal ontstemde geluiden maakte.

In de pauze sprak ik een student uit Groningen die speciaal voor de lezing naar Holten was gekomen. „Als de wolf zich in Nederland vestigt, geef ik een groot feest”, zei hij stralend.

Dat moment laat nog op zich wachten. Maar in anticipatie op de komst van de wolf heeft de universiteit van Wageningen alvast een Wolvenplan opgesteld, dat afgelopen donderdag werd aangeboden aan staatssecretaris Sharon Dijksma. Zij reageerde koeltjes op het plan. Het advies een Wolvenbureau op te tuigen sloeg ze in de wind, want voorlopig zullen we hoogstens te maken hebben met „een zwervende, individuele wolf” die per abuis de grens oversteekt.

In Dijksma’s wereld is voorlopig geen plaats voor permanent verblijvende wolvenroedels.

De 16.432 likers geloven er nog wel in, hoewel de Facebookpagina Wachten op Godot-achtige trekjes begint te krijgen. Er verschijnen steeds berichten van gespotte wolven in Duitsland, maar het beest wil de overstap naar Nederland maar niet maken. Waarschijnlijk zijn de potentiële leefgebieden hier te klein.

En dan had Bloem dus gelijk: er is geen ruimte voor natuur in dit land.