Kiezen tussen God of Obama

Met ingang van morgen stelt ‘Obamacare’ een zorgverzekering verplicht voor vrijwel alle Amerikanen. Republikeinse staten willen er niets van weten. Behalve Kentucky. Daar zijn de mensen ziek van de mijnen.

Een huisarts in Breathlitt County, Kentucky, met een diabetespatiënt die zich heeft verzekerd via Obamacare. Foto Getty

Dorothy Jamison schudt haar hoofd met een zorgelijke blik, en plukt aan haar vest. Ze heeft er, zegt ze, de laatste maanden niet van geslapen. Iedere avond weer zat ze met haar man aan de keukentafel. Laptop open, de Bijbel ook. „De keuze kwam hier op neer: doen we wat Obama wil, of doen we wat God wil?” Obama won, en Dorothy heeft het er moeilijk mee. „Ik ben een zondaar. Mijn ouders zeggen het ook: hoe kón je het doen, je aanmelden voor Obamacare? Maar voor het eerst in zijn leven kan mijn zoon behandeld worden door een specialist. Dat heeft de doorslag gegeven.”

Dorothy werkt in een kleine supermarkt in het centrum van Jackson, een onooglijk plaatsje in het bergachtige oosten van de staat Kentucky. Het gezin leeft van haar inkomen en dat van haar man, een vrachtwagenchauffeur. Nooit was er geld om dokters te betalen. Een zorgverzekering hadden ze niet. Dat hoefde volgens Dorothy ook niet: God geeft, God neemt, nietwaar? Maar president Obama’s nieuwe zorgwet, de Affordable Care Act, die morgen voor vrijwel alle Amerikanen een zorgverzekering verplicht stelt, dwong haar na te denken. Ze meldde zich aan, met pijn in het hart.

Morgen is dus de deadline voor ‘Obamacare’ en moeten de meesten van de 40 miljoen nu nog onverzekerde Amerikanen een zorgverzekering hebben. De aanloopproblemen met de website, healthcare.gov, zorgde voor een trage start. Het Witte Huis maakte vorige week bekend dat zes miljoen mensen zich tot nu toe hebben aangemeld – een miljoen minder dan was gehoopt. Veruit de meeste aanmeldingen komen uit gebieden die president Obama goed gezind zijn: New York, Californië. In Republikeinse staten als Texas of Oklahoma weigeren mensen zich aan te melden.

Maar er is een vreemde uitzondering: Kentucky. „Obamacare is hier een groot succes. We staan er zelf van te kijken”, zegt Ty Borders, de gezondheidswetenschapper die gouverneur Steve Beshear adviseerde bij de invoering van het complexe stelsel. Van de 640.000 onverzekerde inwoners van Kentucky heeft al grofweg de helft een verzekering afgesloten, een percentage dat ver boven het landelijke gemiddelde ligt. Vooral in plaatsen als Jackson, in het oosten van Kentucky – de bevolking is er arm, conservatief, wantrouwend – hebben mensen zich massaal aangemeld.

Jackson ligt in het district Breathitt, waar zich angstaanjagend hoge percentages kanker, diabetes, astma en depressie voordoen. Volgens de landelijke Welzijnsindex is dit de meest deprimerende plek om te wonen in de VS. Coronary Valley, zo heet het in de wandeling, ‘HartaanvalVallei’.

Nee, zegt Dorothy, in Jackson woon je niet voor je lol. De kolenmijnen, meer dan een eeuw de enige bron van inkomsten, zijn merendeels gesloten. De mijnen veroorzaakten de kanker en astma in het gebied, maar niemand wilde dat ze zouden sluiten. Ook Dorothy’s man verloor zijn baan. Sinds de mijnen dicht zijn, is het wantrouwen tegen Washington alleen maar gegroeid.

Aanvankelijk moest Jackson dan ook niets van Obamacare hebben. De wet werd gezien als een socialistisch dictaat. We kwakkelen, maar wel op eigen kosten, was volgens Ty Borders het motto. „De inwoners leven als hoogbejaarden die het einde voelen naderen. Als je denkt dat het allemaal geen zin meer heeft, verdwijnt de motivatie om gezond te leven. Mensen eten te veel, bewegen niet, zijn te dik. Niemand voelt zelfs nog de behoefte om de eigen kinderen te leren wat gezond is.”

De laatste jaren sloeg een nieuwe epidemie toe: drugsverslaving. Scholieren roken joints, de volwassenen staan in de rij bij de lokale apotheek voor pijnstillers. Borders: „Pijnstillers zijn een plaag in deze streek. Mensen zijn diep gedesillusioneerd en grijpen bij gebrek aan drugs naar de pillen van de apotheek.”

Dorothy Jamison heeft twee tienerzoons. De oudste heeft al jaren ernstige problemen met zijn luchtwegen, zoals zo veel inwoners van Jckson. „Hij is allergisch voor alles, hij loopt steeds te niezen en te hoesten, En de astma, hè? Hij is soms zo benauwd.” De dokter zei dat hij behandeling nodig heeft, maar dat was te duur. Een zorgverzekering wilde ze niet. „Ik wil niet dat de overheid zich met mijn leven bemoeit. Met een verzekering maken ze je afhankelijk. Ze willen alles van je weten. Dat hield me lange tijd tegen.”

Dag in dag uit zien de inwoners van Jackson op Fox News hoe Obamacare de economie zal verwoesten, het land in de schulden zal steken en mensen op kosten zal jagen. Nu ze haar verzekering heeft, blijkt de premie mee te vallen.

Uiteindelijk werd ze, net als enkele honderden andere inwoners van het stadje, overtuigd door een laagdrempelige campagne van Kynect, het bedrijf dat de overgang naar Obamacare in Kentucky regelt. Kynect schakelde plaatselijke artsen in, die patiënten tijdens hun spreekuur aanspoorden een verzekering te nemen. Ty Borders: „De mensen zijn erg op hun vrijheid gesteld. Maar één van de weinige mensen naar wie ze nog luisteren, is de dokter. Het succes van Obamacare in Kentucky is te danken aan de locale klinieken.”

Het Witte Huis is vlak voor het verstrijken van de deadline een landelijke campagne begonnen om wantrouwen te overwinnen. Het stuurt e-mails rond met verhalen van overtuigde conservatieven. „Ik ben Republikein, zelfbenoemd Fox News-verslaafde, stemde niet op de president. Maar ik zeg u: Obamacare wérkt.” Deze mails en spotjes zijn nog geen succes, gezien het lage aantal aanmeldingen in conservatieve gebieden.

Ty Borders: „De les van Kentucky is dat een campagne vanuit Washington niet werkt. Mensen moeten plaatselijk één voor één overtuigd worden. Mythes moeten we één voor één ontzenuwen. Pas dan kan Obamacare slagen.”

    • Guus Valk