Degenkolb wint in Flanders Fields

De Vlaamse klassieker Gent-Wevelgem stond in het teken van de herdenking van de Eerste Wereldoorlog.

De Duitse renner John Degenkolb (midden) is op de eindstreep de snelste in de klassieker Gent-Wevelgem. Foto EPA

Zou Andrey Amador weleens hebben gehoord van de Canadese arts John McCrae? Op 23 kilometer voor het einde van Gent-Wevelgem volgde de Costa Ricaanse wielrenner van Movistar gisteren het spoor van de Zwitser Silvan Dillier, die een uiterste poging deed om te voorkomen dat de koers zou eindigen in een massasprint. Tevergeefs – de Duitser John Degenkolb (Giant) versloeg op de streep zijn collega-sprinters, de Fransman Arnaud Démare (fdj.fr) en de Slowaak Peter Sagan (Cannondale).

Maar belangrijker dan het wat voorspelbare koersverloop van de voorjaarsklassieker was dat Amador en Dillier hun demarrage plaatsten langs het kanaal Ieper-IJzer. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was daar in de kanaaldijk een schuilplaats uitgegraven waar McCrae slachtoffers van chloorgasaanvallen bijstond. In mei 1915 schreef hij over de verschrikkingen het gedicht In Flanders Fields, met de volgende beginregels:

In Flanders Fields the poppies grow

Between the crosses, row on row

That mark our place; and in the sky

The larks, still bravely singing, fly

Scarce heard amid the guns below.

Niet voor niets had de organisatie van Gent-Wevelgem – een wedstrijd op het hoogste niveau van het profwielrennen, maar zonder de statuur van de Ronde van Vlaanderen – speciaal voor deze editie de woorden In ‘Flanders Fields’ toegevoegd aan de naam van de koers. Precies honderd jaar geleden troffen de Duitsers en de geallieerden elkaar rondom Ieper, waar een half miljoen soldaten vanuit de loopgraven de dood vonden.

Komende zomer is Ieper de startplaats van een etappe in de Tour de France. Opnieuw zal de aandacht dan uitgaan naar de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Wat aan de jarenlange strijd rond Ieper vooral opvalt, is de zinloosheid ervan. Ieper werd aan drie zijden omringd door Duitse soldaten, wie het ondanks vier ‘Slagen bij Ieper’ nooit lukte om de stad te veroveren op de geallieerden.

McCrae schreef zijn gedicht tijdens de Tweede Slag om Ieper. Voor het eerst in de krijgsgeschiedenis zette een van de strijdende partijen gas in als oorlogswapen. Vele duizenden Canadese, Britse en Franse soldaten vonden hierdoor de dood. Bij de begrafenis van een vriend was het de Canadese arts McCrae opgevallen dat rond de graven al snel klaprozen – poppies – kwamen opzetten. Hij schreef het gedicht de volgende dag, volgens de overlevering achter in een ambulance. Door de populariteit van het gedicht werd de klaproos al gauw het internationale symbool van de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog.

We are the dead. Short days ago

We lived, felt dawn, saw sunset glow

Loved, and were loved, and now we

lie

In Flanders Fields.

De enige ambulance die er gisteren aan te pas moest komen, was bedoeld om de Duitse sprinter André Greipel (Lotto) te vervoeren. Hij brak bij een valpartij in de laatste kilometer zijn sleutelbeen en scheurde beide gewrichtsbanden tussen sleutelbeen en schouder. Zijn voorjaar is voorbij. In zijn afwezigheid toonde Degenkolb dat hij behalve etappes in rittenkoersen ook in klassiekers een man is om rekening mee te houden. Ook in Milaan-Sanremo, vorige week, was hij al de grote favoriet, maar daar reed hij op een beslissend moment lek.

Waar in Italië het slechte weer nog voor spanning had gezorgd, ontbrak in Gent-Wevelgem elk zuchtje wind. Zoals in alle klassiekers moeten de renners ook in Gent-Wevelgem enkele lastige heuveltjes beklimmen, maar ze liggen te ver van de finish om echt het verschil te kunnen maken. Om toch nog een spannend koersverloop te krijgen, is het hopen op waaiervorming door een sterke wind die van de zijkant op het peloton blaast. Maar die bleef uit; al bij de start was iedereen ervan overtuigd dat het een massasprint zou worden.

Take up our quarrel with the foe:

To you from failing hands we throw

The torch; be yours to hold it high.

If ye break faith with us who die

We shall not sleep, though poppies

grow

In Flanders fields.

De sprintersschermutselingen in de velden van Vlaanderen zijn voorbij; volgende week staat de Ronde van Vlaanderen op het programma. Er zijn al kenners die voor Degenkolb een grote toekomst in de klassiekers voorspellen. Misschien zelfs zo groot als Tom Boonen (Omega Pharma-Quickstep), die ook ooit begon als sprinter, maar inmiddels drie keer de Ronde van Vlaanderen en vier keer Parijs-Roubaix op zijn naam schreef.

Zo ver is Degenkolb nog niet. De 25-jarige Duitser uit Gera, bekend als een specialist in de heuvelachtige sprint, won tot op heden vooral etappes in kleinere koersen. Zijn beste resultaat in de Tour de France was zijn tweede plaats vorig jaar in de rit naar Albi. Gisteren in Wevelgem rekende hij in elk geval af met een van zijn demonen: hij versloeg Sagan, de man die hem in Albi nog had afgehouden van zijn eerste grote overwinning.

McCrae stierf in Noord-Frankrijk, drie jaar na zijn rol in de Tweede Slag om Ieper, aan de gevolgen van een longontsteking en hersenvliesontsteking. Hij werd 45 jaar.

    • Derk Walters