‘Turkse vrouwen stoppen met werken na kind’

Op de cover vanNew Scientist #11 (de Nederlandstalige editie)

De aanleiding

Ezra Coskun zal nooit kunnen werken, dáárover zijn beide partijen het wel eens. In 2003 – ze was toen tien jaar – werd het meisje aangereden door iemand op een motor. Daarbij liep ze een ernstige hersenbeschadiging op.

De juridische strijd is nog niet klaar. De verzekeraar van de motorrijder erkende aansprakelijkheid. Maar over de hoogte van een schadevergoeding kon nog geen overeenstemming worden bereikt. Daarbij draait het om de vraag hoeveel Ezra Coskun had kunnen verdienen, als ze wél had kunnen werken.

De Haagse rechter die daar vorig jaar over moest oordelen, deed een opmerkelijke uitspraak. Hij vond het redelijk te veronderstellen dat Ezra Coskun tot haar 26ste zou werken. Op die leeftijd zou ze kinderen krijgen en stoppen met werken. Na een ‘pauze’ van tien jaar zou ze dan weer halve dagen gaan werken, tot haar pensioen. De rechter verwees in zijn uitspraak onder meer naar „haar culturele achtergrond”.

Culturele achtergrond, dat klinkt een beetje vaag. Maar omdat Ezra Coskun uit een Turks gezin komt, kun je de uitspraak moeilijk los zien daarvan. Dat vindt ook haar advocaat, Arnoud Fuchs, die vorige week liet weten dat hij een klacht heeft ingediend bij het College voor de Rechten van de Mens. Daarnaast zal een bodemprocedure aanhangig worden gemaakt. Naar aanleiding van berichten in de media – ‘Vrouw en Turks, dus lagere vergoeding’ kopte bijvoorbeeld het AD – werden er ook Kamervragen gesteld aan minister Asscher (PvdA, Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

Het is, kortom, een uitspraak waar je allerlei principiële en juridische vragen over kunt stellen. Maar we beperken ons hier tot de feiten en vragen ons af of het uitgangspunt van de rechter wel klopt. We checken de stelling: Turkse vrouwen in Nederland stoppen op hun 26ste met werken (omdat ze dan kinderen krijgen).

Maar eerst...

Voordat we naar de cijfers kijken, bellen we, om het verhaal voorlopig af te maken, toch even met de advocaat van het meisje en met de verzekeraar, Reaal. De advocaat van Ezra Coskun pakt de stukken er nog even bij – voor de zekerheid. Hij kan daarin niet vinden dat het de verzekeraar is geweest die een link heeft gelegd met de „culturele achtergrond” van het meisje. „Het kan zijn dat er op de zitting iets over is gezegd”, zegt hij. „Maar ik kan me dat niet herinneren.” Een woordvoerder van Reaal zegt er zeker van te zijn dat het niet de verzekeraar is geweest die een link heeft gelegd met de culturele achtergrond van het meisje.

En, klopt het?

Dan de cijfers. Wat klopt: in 2012 was de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen van Turkse afkomst hun eerste kind kregen 26,2 jaar. Ze waren daarmee sneller dan autochtone vrouwen; die waren gemiddeld 29,6 jaar toen ze aan hun eerste kind begonnen. Deze cijfers zijn te vinden in het Jaarrapport Integratie 2013 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Daarin is een heel hoofdstuk gewijd aan de arbeidsmarktpositie van (allochtone) vrouwen. Het rapport biedt de meest actuele cijfers op dit gebied, zegt een van de onderzoekers. Ze zijn gebaseerd op statistieken van het Centraal Bureau van de Statistiek en betreffen alle vrouwen in Nederland. Dus niet een of andere steekproef.

En het is inderdaad zo, blijkt uit het SCP-rapport, dat Turkse vrouwen, na het krijgen van een kind, vaker stoppen met werken dan autochtone vrouwen. Maar de verschillen worden kleiner. Van de Turkse vrouwen met een baan die in de periode 2000-2003 een eerste kind kregen, stopte 37 procent met werken. Onder autochtone vrouwen was dat 15 procent. Voor de periode 2007-2010 was dat nog ‘maar’ 29 procent (Turkse vrouwen) versus 10 procent (autochtone vrouwen). Kijk je alleen naar de tweede generatie Turkse vrouwen, dan zijn de verschillen nog kleiner.

Ook interessant in dit verband: als Turkse vrouwen herintreden op de arbeidsmarkt dan gaan ze vaker meer verdienen dan autochtone vrouwen. Dat betekent waarschijnlijk dat ze vaker meer gaan werken.

Conclusie

Ezra Coskun kan door een ongeluk niet meer werken. Een rechter vindt het, mede gezien haar culturele achtergrond, redelijk te veronderstellen dat ze op haar 26ste sowieso zou zijn gestopt met werken. Stoppen Turkse vrouwen dan met werken zodra ze een kind krijgen, vroegen we ons af. Het antwoord is: vaker dan autochtone vrouwen. Maar de verschillen worden kleiner. En veel Turkse vrouwen die werken, blijven dat doen zodra ze moeder worden. We beoordelen de stelling daarom als grotendeels onwaar.

    • Jeroen van der Kris