Spitsvondige econometrist die stierf in het harnas

foto uva

Mars Cramer stierf in het harnas. Ondanks zijn hoge leeftijd, 85 jaar, kwam de hoogleraar econometrie nog bijna dagelijks op de economische faculteit van de Universiteit van Amsterdam. Met zijn karakteristieke brommerige stem informeerde en inspireerde hij studenten en hoogleraren.

Mars Cramer beschikte over zelfkennis: hij vond zichzelf een goed wetenschapper en had grote waardering voor mensen die beter waren. Hij was niet jaloers, maar nieuwsgierig. Een van zijn laatste, niet voltooide, onderzoeken ging over de levensverwachting van mensen die lid waren van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW) in relatie tot het beroep van hun ouders.

Jan Salomon Cramer (26 april 1928) begon zijn studie economie aan de Universiteit van Amsterdam in 1946, waar hij Mars werd genoemd. Na zijn afstuderen werkte hij bij het Centraal Planbureau, dat toen werd geleid door Jan Tinbergen. Daarna ging hij aan de slag als onderzoeker in Cambridge en Parijs. Hij promoveerde in 1961 aan de Universiteit van Amsterdam en werd een jaar later benoemd tot hoogleraar in de econometrie, wiskundige economie en wiskundige statistiek. Kort daarna werd hij directeur van het Instituut voor Actuariaat en Econometrie. Hij was lid van de (eerste) Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en lid van de KNAW.

Zijn belangstelling voor empirisch econometrisch onderzoek naar consumentengedrag ontwikkelde Cramer gedurende zijn tijd in Cambridge. Hij stond daarmee aan de wieg van de micro-econometrie, die in de jaren zeventig en tachtig tot ontwikkeling kwam.

Cramer was origineel (hij onderzocht de omloopsnelheid van het dubbeltje), spitsvondig en nieuwsgierig. Tijdens zijn studententijd maakte hij deel uit van de redactie van Amsterdamse studentenweekblad Propria Cures en ontwikkelde een geheel eigen schrijfstijl. Hij publiceerde met enige regelmaat verhalen en opiniestukken, ondermeer in het literair tijdschrift Hollands Maandblad.

In 2012 schreef hij in The Washington Posteen openhartig artikel over euthanasie naar aanleiding van het overlijden van zijn vrouw Til van Gogh, vier jaar eerder. Het artikel leidde tot verhitte discussies in de VS.

Zijn vrouw was de kleindochter van Theo van Gogh, de broer van de schilder Vincent. In het gezin van Mars en Til, dat bestond uit drie meisjes en een jongen, werd altijd veel over kunst gesproken. Op 15 maart is Cramer overleden aan een hartstilstand.

    • Cees Banning