Wat moet 50Plus met driftige heren?

50Plus bespreekt morgen of ze in gemeenten politiek actief moet worden. De partij vreest baantjesjagers, maar heeft wel kader nodig. Jan Nagel: „Het blijft een spanningsveld.”

Een ongekend succes. In drie gemeenten hebben ouderen de macht gegrepen. In Maastricht, Zandvoort en Hollands Kroon (in de kop van Noord-Holland) werd een ouderenpartij bij de gemeenteraadsverkiezingen vorige week de grootste. In 42 gemeenten zitten nu seniorenclubs in de raad.

Een flop van jewelste. Van de 41 gemeenten waar de ouderenbeweging OPA meedeed aan de verkiezingen, haalde zij maar in tien gemeenten op eigen kracht zetels. De verzameling lokale ouderenpartijen die voortkwam uit de landelijke 50Plus presteerde „heel matig”, zegt Jan Nagel. Dat is de nette omschrijving van de oprichter en senator van 50Plus. Op Twitter duidde hij het vlak na de gemeenteraadsverkiezingen minder diplomatiek: „OPA is na een stevige rochel kansloos overleden.”

De prestaties van ouderenpartijen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen zijn ambigu. „Er zijn successen, maar het is niet eenduidig”, bevestigt Nagel.

Morgen houdt 50Plus in Hilversum haar partijcongres. Dat gaat over de keuze van John Struijlaard als nieuwe voorzitter. Hij volgt Jan Nagel op, die zichzelf tot interim-voorzitter liet benoemen toen 50Plus een half jaar geleden intern overhoop lag.

Het congres gaat ook over Henk Krol, de fractievoorzitter die aftrad omdat hij als hoofdredacteur van de Gay Krant geen pensioenpremies voor zijn personeel had afgedragen. Krol wil graag weer in de gelederen worden opgenomen. De leden mogen kiezen of ze hem als lijstduwer willen voor de Europese verkiezingen – wat de deur openzet voor terugkeer in de landelijke politiek.

Maar, zoals op elke bijeenkomst van 50Plus, zal er ook discussie zijn over uitbreiding van de activiteiten naar gemeenteniveau. Nagel besloot bij de oprichting dat de partij meedoet aan verkiezingen voor de Eerste en Tweede Kamer, Provinciale Staten en het Europees Parlement, maar níét aan lokale verkiezingen. Dat leidt tot permanente controverse in de partij, want veel leden willen onder de vlag, of in ieder geval met steun, van 50Plus in de gemeenteraad opereren.

„Het blijft een spanningsveld”, zegt Nagel. „Aan de ene kant willen mensen graag namens ons meedoen. Aan de andere kant hebben we veel lokale politici in ons kader die niet zitten te wachten op concurrentie.”

Herman Troost, in de loop der jaren bij verschillende ouderenpartijen betrokken en in Nieuwegein nog actief voor de Verenigde Senioren Partij, vindt dat 50Plus zich er alleen al om de kosten buiten moet houden. „Lokale campagnes kosten een berg geld en dat hebben wij niet.” Hij vindt de partij zelfs nog niet klaar voor de Europese verkiezingen waar 50Plus over twee maanden wel aan meedoet. Bovendien, zegt Troost, „zijn ouderen vaak lastig – en ze willen liever hun eigen toko runnen zonder bemoeienis van boven”. Het levert ongetwijfeld meer intern gedoe op als de partij ook lokale fracties heeft.

Maar Erik Boshuijzen, Statenlid in Flevoland, vindt dat zijn partij nú aan de slag moet om lokale seniorenpartijen te binden en ermee samen te werken. „De lokale afdelingen kunnen uitstekend gebruikt worden als opleidingsinstituut en de broodnodige versterking van de 50Plus-organisatie.”

Toen 50Plus vorig jaar besloot in ieder geval niet aan deze gemeenteraadsverkiezingen deel te nemen, leidde dat tot de afsplitsing van Ouderen Politiek Actief (OPA), onder aanvoering van 50Plus-lid Dick Schouw. Hij kreeg, tot zijn teleurstelling, „echt nul steun” van 50Plus. Daar wijt hij ook de tegenvallende resultaten aan. Terwijl hij als renegaat van 50Plus, en met alle tumult eromheen, toch veel publiciteit wist te genereren. „Als je dat niet weet te verzilveren, doe je iets fout”, zegt Jan Nagel.

Volgens Troost heeft OPA aan 50Plus „laten zien hoe het niet moet”. Hij noemt het „een club van driftige heren zonder verstand van senioren of het idealisme om iets voor ouderen te doen, maar met ambitie voor het pluche”. Precies waar 50Plus bang voor was als het lokaal mee zou doen: baantjesjagers.

Boshuijzen vindt OPA ook „een zooitje ongeregeld”, maar is optimistischer over de electorale kansen van 50Plus – landelijk en lokaal. „Deze verkiezingen hebben mij laten zien dat het electoraat van de partij rond de tien zetels ligt.” Alleen al om die potentiële zetels te vullen, moet de partij op zoek naar lokale ervaring. Boshuijzen ziet voor Henk Krol bij diens comeback een bindende rol tussen lokale afdelingen.

De vraag is of succesvolle lokale ouderenpartijen daar op zitten te wachten. Ed Sabel, fractievoorzitter van de Senioren Partij Maastricht, is er trots op dat zijn partij de afgelopen 35 jaar altijd los gebleven is van landelijke ouderenpartijen. „Daardoor hebben we ook nooit te maken gehad met het interne gedoe van die ouderenclubs. Niet iedereen maakt het onderscheid en wij zijn wel aangesproken op het gedoe met Krol. Maar dan kan ik uitleggen dat hij niet van ons is.”

    • Emilie van Outeren