‘Veerdiensten Waddenzee niet onderhands aanbesteden’

Aanbesteding van veerdien-sten op de Waddenzee moet openbaar zijn, aldus de advo-caat-generaal van het EU-hof.

Nederland had in 2011 de veerdiensten op de Waddenzee niet onderhands mogen gunnen (voor vijftien jaar) aan de rederijen Doeksen/TSM (voor Vlieland en Terschelling) en Wagenborg (voor Ameland en Schiermonnikoog). De aanbesteding had openbaar moeten zijn, zodat ook concurrenten een kans hadden gemaakt.

Die conclusie trok advocaat-generaal Nils Wahl van het Hof van Justitie van de Europese Unie gisteren na bestudering van het conflict dat rees over de onderhandse gunning. Nieuwkomers achtten zich benadeeld door de wijze waarop de minister van Infrastructuur en Milieu de gevestigde rederijen met de onderhandse gunning voortrok en stapten naar de rechter.

De conclusie van de advocaat-generaal geldt als zwaarwegend advies aan het EU-hof, dat waarschijnlijk voor de zomer een definitief oordeel velt. Als het hof het advies overneemt, ontstaat voor gedupeerde nieuwkomers wellicht de mogelijkheid een schadevergoeding van de staat te eisen.

Het geschil draait om de vraag of de Waddenzee een ‘binnenwater’ dan wel een ‘zee’ is. De Nederlandse regering en de gevestigde rederijen zien de Waddenzee als binnenwater. In dat geval valt het openbaar personenvervoer niet onder de ‘cabotageverordening’, die verplicht tot openbare aanbesteding. Met de verordening streeft de EU liberalisering van ‘zeevervoersdiensten’ binnen lidstaten na.

Wordt daarentegen de Waddenzee als ‘zee’ beschouwd, dan vallen de veerdiensten wel onder de cabotageverordening en moet de aanbesteding openbaar zijn. Nieuwkomers als de Eigen Veerdienst Terschelling (EVT) baseren zich hierop. Zij weten zich gesteund door de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU.

Advocaat-generaal Nils koos gisteren de zijde van de nieuwkomers en de commissie. Het vervoer tussen het Nederlandse vasteland over de Waddenzee en de betrokken eilanden is volgens hem „zonder meer vervoer over zee”.

Uit „de bewoordingen, de systematiek en de doelstelling van de cabotageverordening” moet volgens hem worden afgeleid dat deze van toepassing is op het vervoer op de Waddenzee. De aanbesteding van veerdiensten moet daarom openbaar zijn.