Iedereen verdient aan een lagere WOZ-waarde, behalve de gemeente

‘No cure no pay’-bureaus beginnen namens huiseigenaren procedures tegen ozb-aanslagen – en winnen die vaak

Er komt een groepje luidruchtige studenten in het huis naast het jouwe wonen. Of er wordt een gsm-mast naast je tuin gezet. Beide hebben invloed op de waarde van je huis. Maar de gemeente, die de waarde vaststelt, houdt daar geen rekening mee. Waardoor mensen meer belasting betalen dan nodig is. Onroerendezaakbelasting (ozb) bijvoorbeeld, en de waterschapsbelasting en het eigenwoningforfait.

En dat kost ook de gemeenten een hoop geld. No cure no pay-bedrijven hebben namelijk een lucratieve handel ontdekt. Namens huiseigenaren maken zij bezwaar bij gemeenten. Winnen ze de zaak, dan strijken zij de proceskosten op – die kunnen oplopen tot meer dan 1.000 euro. De gemeente betaalt.

Deze praktijk kost de gemeenten dit jaar in totaal 20 miljoen euro, schatte de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) eind vorig jaar. Dat moet veranderen, vond ook het kabinet: de „prikkel om te verdienen aan bezwaarprocedures” moet weg, schreef toenmalig staatssecretaris Weekers (Financiën, VVD) aan de Tweede Kamer.

Dat gebeurt nu. Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie laat weten dat de proceskosten nog voor de zomer worden aangepakt in een wetsbesluit. De proceskostenvergoeding die de bureautjes opstrijken, wordt „gematigd”.

‘Bij elkaar gelobbyd’

Het verlagen van de proceskostenvergoeding is een zwaktebod, vindt Sjoerd Hubregtse, eigenaar van juridisch adviesbureau Enprise Consultants. Schandalig, zegt Jos Oosters van WOZ Consultants: „Gemeenten taxeren verkeerd, en willen vervolgens de daardoor veroorzaakte schade niet betalen.” Het wetsbesluit is volgens hem „bij elkaar gelobbyd” door de VNG. „En de burger draait ervoor op: als de gemeenten de proceskosten niet meer volledig vergoeden, moeten de huiseigenaren ons gaan betalen.”

Nog kwalijker dan de verkeerde taxaties vindt Hubregtse het dat gemeenten zich er makkelijk vanaf maken als huiseigenaren zelf bezwaar aantekenen. „Ze rekenen erop dat veel mensen afhaken als de gemeente het bezwaar afwijst.” En komt hij eenmaal in het spel, ja, dan kunnen de kosten oplopen. Voor alleen het indienen van een bezwaarschrift ontvangt hij 243 euro. Daar komt nog eens 243 euro bij als er een hoorzitting bij de gemeente volgt. En volgt er een zitting bij de rechtbank, of zelfs een hoger beroep: in beide gevallen nog eens 487 euro. De griffierechten worden betaald door de verliezer – de gemeente of het bureau dat het bezwaar indient. Wat dat zijn klant oplevert? „Gemiddeld 100 euro minder belasting voor elke 20.000 euro aan bijgestelde WOZ-waarde.”

Zo houden die bedrijfjes zichzelf in stand, zegt Liane ter Maat van de VNG. „Ze financieren zichzelf met de vergoedingen die ze van gemeenten krijgen.” Ongeveer de helft van de bezwaren wordt toegekend. De grotere bureaus dienen er een paar duizend per jaar in, dus dat tikt aan. Ter Maat zou willen dat mensen weer vaker zelf de gemeente bellen. Want volgens haar is de uitkomst vaak hetzelfde. „Met als verschil dat het de gemeente veel minder geld kost en de huiseigenaar minder gedoe.” Onderzoek van de Waarderingskamer, die controleert of gemeenten de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) goed uitvoeren, bevestigt dat bezwaren die huiseigenaren zélf indienen ongeveer even vaak gehonoreerd worden.

Met de groei van het aantal no cure no pay-bureaus nam de laatste jaren ook het aantal ingediende bezwaarschriften toe. Vorig jaar werd bezwaar gemaakt tegen de WOZ-waarde van 3,7 procent van de 7,5 miljoen woningen. In 2011 was dat 3,4 procent. Komende maand zal blijken of dat percentage opnieuw verder is gestegen: dan moeten de laatste bezwaren van dit jaar zijn ingediend.

Maar het lijkt erop dat de proceskosten er óók voor zorgen dat gemeenten nu harder hun best doen om de waarde van huizen beter in te schatten. Op dit moment staat 12 procent van de 408 gemeenten onder verscherpt toezicht van de Waarderingskamer, zo werd deze maand bekend. Een jaar eerder was dag nog 16 procent.

Zelfreinigend effect

Neem de huiseigenaar die zich onlangs bij Enprise meldde, zegt Hubregtse. In 2012 kocht hij, onderhands van zijn buurman, een slecht onderhouden huis voor 130.000 euro. Een onafhankelijke makelaar had die verkoopsom vastgesteld in een taxatierapport. Maar een paar maanden later, op peildatum 1 januari 2013, stelde de gemeente de WOZ-waarde vast op 195.000 euro. Het bezwaar dat zijn cliënt eerst zélf aantekende, werd afgewezen. De redeneringen van de gemeente klopten, zegt Hubregtse, maar waren geen van allen inhoudelijk. „Had de gemeente gekeken naar de staat van het onderhoud, dan was zijn bezwaar wel gegrond verklaard.” Maar nu hij in het spel komt, gaat de meter lopen voor de gemeente. Er wordt een nieuw taxatierapport opgesteld en een bezwaarschrift ingediend. „Op kosten van de gemeente.”

    • Anne Dohmen