Een nieuw begin door Marian Donner

Dit zijn de waarheden die we hierbij aanvaarden: niet iedereen is gelijkwaardig, niet iedereen is even vrij, niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden, niet iedereen krijgt wat hij verdient, leed en pech zijn ongelijk verdeeld, toeval en noodlot regeren, hoeveel wetten en regels de mens ook maakt, het leven zal altijd ten diepste oneerlijk zijn. Maar in deze Grondwet zullen we die waarheden trotseren.

Het is wat de mens altijd heeft gedaan – de werkelijkheid onderwerpen aan zijn eigen wensen. In de natuur mag dan een survival of the fittest heersen, wij hebben cultuur, en daarmee hebben we ons losgemaakt van die biologische determinatie. Wij maken onze eigen wetten en regels, wij beslissen zelf wat rechtvaardig is en wat niet. Middels onze ratio hebben we de natuur weten te temmen. En daar zijn we steeds beter in geworden. Misschien een beetje te goed. Want we lijken zo langzamerhand vergeten te zijn dat we niet alles kunnen controleren. Dat er grenzen zijn aan de maakbaarheid. We zijn gaan geloven dat het leven is wat we er zelf van maken. Dat al het leed vermijdbaar is, alle pijn te bestrijden, dat iedereen zodoende gezond en gelukkig moet zijn. Zelfs het meest natuurlijke proces, de dood, wordt tegenwoordig gezien als een oplosbaar probleem (zie de plannen van Google, dat onderzoekt hoe het leven verlengd zou kunnen worden). We zijn onze eigen goden geworden.

Vandaar die zin als begin, als klein moment van nederigheid. Ter herinnering dat we niet alles kunnen beheersen. Dat het leven zich niet laat controleren door onze wensen en wetten en modellen. Uiteindelijk zullen we ons neer moeten leggen bij de imperfectie en het onvolmaakte, hoe tragisch dat ook is.

Marian Donner is schrijver. Binnenkort verschijnt haar nieuwe roman ‘En alles daartussen’.