Rechter verbiedt blokkade, maar Twitter nog op zwart

Ondanks een juridisch verbod blijft de Twitterblokkade van de premier van kracht – ook zondag bij de verkiezingen.

Twittervogeltje op een smartphone, ‘echt verbieden lukt niet’. Foto AFP

Twitter is in Turkije nog steeds niet toegankelijk, ondanks een besluit van een Turkse rechtbank gisteren dat de blokkade moet worden opgeheven. Het ziet er naar uit dat Twitter tot na de lokale verkiezingen van komende zondag uit de lucht blijft.

De Turkse telecom-autoriteit heeft dertig dagen om tegen de uitspraak in beroep te gaan of daaraan gehoor te geven. Intussen vecht Twitter de blokkade ook bij de rechter aan, omdat „miljoenen Turken hun stem niet kunnen laten horen”, liet het Amerikaanse bedrijf in een verklaring weten.

De lokale verkiezingen zijn een belangrijke lakmoesproef voor premier Erdogan en zijn AK-partij. De Turken gaan voor het eerst naar de stembus sinds de grootschalige protesten tegen de regering van afgelopen jaar en het harde politieoptreden daartegen. Twitter, Facebook en YouTube speelden een belangrijke rol in die protesten en in recente onthullingen over vermeende corruptie van Turkse regeringsleden en hun families.

Aangezien kritische journalisten hun baan verliezen en de meeste tv-stations en dagbladen aan de leiband van de regering lopen, zijn sociale media een steeds belangrijkere uitlaatklep voor afwijkende opinies en informatie. Er zijn zo’n 12 miljoen gebruikers op ruim 76 miljoen inwoners.

Twitter werd vorige week geblokkeerd nadat premier Erdogan het platform bij een campagnebijeenkomst de oorlog had verklaard en een rechtbank toestemming gaf voor de blokkade. In eerste instantie was die makkelijk te omzeilen. De DNS-codes die daarvoor moesten worden gebruikt, werden in wijken van Istanbul uit protest met spuitbussen op muren geschreven. Sindsdien is de blokkade effectiever geworden en is het moeilijker op de site te komen.

Officieel is Twitter geblokkeerd omdat het bedrijf niet zou hebben gereageerd op bevelen van rechters om de inhoud te verwijderen die de privacy schendt van zich beklagende mensen. Ook zou het te moeilijk zijn in Turkije klachten in te dienen, omdat richtlijnen daarvoor niet in het Turks beschikbaar zijn en het bedrijf Twitter geen kantoor in Turkije heeft. Volgens Twitter zijn de gerechtelijke bevelen pas doorgegeven na de blokkade.

De legalistische benadering van het Twitterverbod doet het goed bij de achterban van Erdogan, bleek de afgelopen dagen bij campagnebijeenkomsten. Erdogan slaagt erin het medium af te schilderen als een open riool vol onwaarheden, dat gedisciplineerd moet worden.

„Kijk, Twitter echt verbieden lukt je niet”, sust bijvoorbeeld Fatih (20), student technische informatica in Istanbul en lid van de AK-partij. „Je moet dit zien als een boodschap aan Twitter dat ze de vonnissen van de rechtbank moeten gehoorzamen, want die legden ze gewoon naast zich neer.” Hij wil niet met zijn achternaam in de krant omdat zijn opvattingen niet populair zijn bij zijn docenten.

Intussen is Twitter deels tegemoet gekomen aan de Turkse eisen. Het bedrijf heeft twee accounts gesloten, omdat de inhoud volgens Twitter ook tegen de eigen regels inging. Tegen het sluiten van het derde gaat Twitter in beroep. Het gaat volgens Turkse media om @oyyokhirsiza (‘geen stemmen voor dieven’), waarop een voormalig transportminister en zijn zoon worden beschuldigd van corruptie. Hangende het proces is @oyyokhirsiza door Twitter in Turkije onzichtbaar gemaakt, terwijl het in de rest van de wereld nog wel te volgen is.

Volgens Twitter is het verzoek deze account te sluiten ‘verontrustend’, omdat het een belangrijke rol speelt in het publieke debat. „Politieke uitspraken behoren tot de belangrijkste uitingen, zeker wanneer het mogelijke overheidscorruptie betreft.”