‘Schaamteloze’ Hollandpromotie pakt goed uit

De Nederlandse kunstwereld greep de mogelijkheid voor „de beste pr die je kunt krijgen”.

Geen tulpen, kaas en klompen, maar Rembrandt, Mondriaan en Connie Janssen Danst. De Nuclear Security Summit in Den Haag was de afgelopen dagen overgoten met culturele Holland branding. Een voor de hand liggende keuze, zegt Benno Tempel, directeur van het Haags Gemeentemuseum, gistermiddag gastheer van Barack Obama. „Kunst is het enige terrein waarop we internationaal bijna niet zijn te verslaan.”

Op maandag stond Obama voor de Nachtwacht, gistermiddag voor Piet Mondriaans Victory Boogie Woogie, de ‘21ste-eeuwse Nachtwacht’. Alle andere regeringsleiders werden in de wandelgangen van het World Forum in Den Haag getrakteerd op prenten van graficus M.C. Escher en foto’s van Erwin Olaf en Elspeth Diederix. De top begon met een optreden van violiste Svenja Staats en de dansers van Conny Janssen Danst.

De culturele vaderlandpromotie pakte goed uit. De foto van Obama voor de Nachtwacht verscheen op de voorpagina’s van kranten over de hele wereld, van The New York Times en de Frankfurter Allgemeine tot de Turkse Dünya. Voor een museumdirecteur met het marketinggevoel van Wim Pijbes bracht het hoge bezoek aan het Rijksmuseum ongekende mogelijkheden. Toen president Obama en premier Rutte maandag voor het schilderij van Rembrandt hadden geposeerd, zag hij zijn kans schoon. Pijbes lapte het draaiboek aan zijn laars en stapte met uitgestoken hand op de Amerikaanse president af. Nóg een foto graag. „Schaamteloos” maakte hij gebruik van een „once in a lifetime” kans, vertelde hij maandagavond in De Wereld Draait Door. Om nog meer Amerikanen naar Amsterdam en zijn museum te lokken, vertelde de directeur, gebruikte hij de machtigste man op aarde als uithangbord. De foto van Obama voor de Nachtwacht is „de beste pr die je als museum kan krijgen”, zei Pijbes. Het museum gebruikt de foto in een grote advertentie die vrijdag in The New York Times verschijnt.

Voor zo’n advertentie heeft het Haags Gemeentemuseum het budget niet, zegt Tempel. De directeur probeert zijn foto van Obama met „free publicity” onder de aandacht te brengen. „Die foto kan een sleutel zijn die in de Verenigde Staten deuren opent. Victory Boogie Woogie is het meest Amerikaanse schilderij in Nederland. Bij het Museum of Modern Art in New York vinden ze het zo belangrijk dat ze er een kopie van hebben laten maken. Obama was ook onder de indruk: ‘This is a fabulous painting’, zei hij.”

Twee weken geleden stelde Tempel bij het ministerie van Algemene Zaken voor om de afsluitende persconferentie van Rutte en Obama in zijn museum te houden. Toen daar enthousiast op werd gereageerd, is de aanleg van van de overkapping van de binnentuin van het museum versneld afgerond. Gistermorgen liet Tempel in het gesloten museum lampen plaatsen bij Victory Boogie Woogie. En met tape plakte hij kruisjes op het parket waar Obama en Rutte moesten poseren. Omdat de persconferentie uitliep, vreesde Tempel even voor het doorgaan van het bezoek aan de Mondriaan-tentoonstelling. Hij maakte zich voor niks zorgen, zegt Tempel: „Volgens mij vond Obama het heerlijk om in alle hectiek even van kunst te genieten.”

De deelnemers aan de top zaten op Dutch design: stoelen van Atelier van Lieshout, tafels van Marcel Wanders en de verlichting kwam uit lampen van Studio Job. Meubelfabrikant Hans Lensvelt kon een factuur van 2,5 ton sturen: „De overheid geeft altijd veel geld aan kunstfondsen. Het is veel beter om opdrachten aan architecten en ontwerpers te geven.” Dat al die machtige mensen op zijn stoelen zaten, beschouwt Lensvelt als een keurmerk. „De foto van Obama op de stoel van Van Lieshout zal ik voortaan bij elke presentatie aan architectenbureaus gebruiken.”

    • Arjen Ribbens