Wereldprimeur in Utrecht: nieuwe schedel in 3D-print

De geprinte kunststof schedel. Foto UMC Utrecht

Een 22-jarige vrouw heeft in UMC Utrecht een totaal nieuwe schedel van kunststof gekregen – een wereldprimeur. De vrouw leed aan een zeldzame ziekte waarbij het schedeldak tot vijf centimeter dikte was gegroeid, waardoor de hersenen in de knel kwamen. De patiënt had zware hoofdpijnen en kreeg last van evenwichtsstoornissen en een langzaam afnemend gezichtsvermogen. Zonder ingrijpen zouden vitale hersenfuncties uitvallen wat uiteindelijk zou leiden tot het overlijden van de patiënt.

Een team onder leiding van hersenchirurg Bon Verweij verving in een 23 uur durende operatie met succes de volledige schedel van de vrouw door een implantaat van kunststof. De vervangende schedel was vooraf zorgvuldig op maat gemaakt met een 3D-printtechnologie van het Australisch bedrijf Anatomics. „Deze bestond uit twee delen die ik in de operatiekamer aan elkaar heb gezet en met plaatjes aan het bot van de patiënt heb bevestigd.”

Het implantaat gaat van oor tot oor en van de achterrand van de schedel tot aan het voorhoofd van de patiënt.

Verweij moest er rekening mee houden dat de hersenen na de operatie nog zouden uitzetten na jarenlang ingedrukt te zijn geweest. „Ik moest inschatten hoeveel ruimte ik daarvoor moest laten tussen de hersenen en de nieuwe schedel. Dat was naast het infectierisico een van de lastigste dingen”, zegt Verweij.

Inmiddels is het bijna drie maanden geleden dat de operatie werd uitgevoerd. De patiënt is nu klachtenvrij, heeft haar gezichtsvermogen terug en is weer aan het werk. Het is volgens de artsen niet aan haar te zien dat ze ooit is geopereerd.

Vorig jaar werd bij een patiënt in de VS al driekwart van de schedel vervangen door een kunststof implantaat. De techniek kan ook gebruikt worden bij andere hersentrauma’s.