Obama: Rusland mag niet over buurlanden heenwalsen

“Rusland mag geen toestemming krijgen om ruwweg over buurlanden heen te lopen zoals dat bij Oekraïne is gebeurd”, zo zei de Amerikaanse president Barack Obama vanavond tijdens een speech die hij vanavond in Brussel hield over de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten.

De Amerikaanse president Barack Obama nadat hij zijn speech in Brussel vanavond afrondde. Foto AP/Geert Vanden Wijngaert

“Rusland mag geen toestemming krijgen om ruwweg over buurlanden heen te lopen zoals dat bij Oekraïne is gebeurd”, zo zei de Amerikaanse president Barack Obama tijdens een speech die hij vanavond in Brussel hield over de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten.

Obama over de Russische overheid, zoals opgetekend door de Washington Post:

“Geen enkele hoeveelheid aan propaganda en leugens verspreid door de Russische regering kan goedpraten wat volgens de hele wereld fout is. [...] Rusland daagt waarheden uit die enkele weken nog volledig evident leken. Een van die waarheden is dat grenzen niet met geweld opnieuw getekend kunnen worden. [...]

We weten niet wat de korte termijn Oekraïne zal brengen, maar op de lange termijn zullen de rechtsstaat en de democratie overwinnen. De internationale wetgevingen dienen gerespecteerd te worden en burgers moeten over hun eigen toekomst kunnen beschikken.”

‘Deze patstelling hoort bij een fundamentelere strijd’

Obama stelde de crisis in de Krim tijdens zijn voordracht op één lijn met eerdere conflicten en oorlogen. De huidige patstelling met Rusland over de annexatie van de Krim vormt volgens de Amerikaanse president een onderdeel van een fundamentelere strijd tussen democratie en een oudere, traditionelere opvatting van macht, aldus Obama. Hij waarschuwde voor ‘zelfgenoegzaamheid’ in de breuk van Rusland met internationale afspraken.

Obama zei dat Rusland zal moeten inzien dat het gebruik van brute kracht niet de manier is om land te winnen:

“De Verenigde Staten en Europa worden opnieuw geconfronteerd met de overtuiging dat grote landen kleinere landen mogen pesten. Op termijn zal Rusland moeten erkennen dat veiligheid, welvaart, en de status die het land zoekt niet via brute kracht bereikt kunnen worden. Als Rusland de huidige koers aanhoudt, zal het isolement van het land verergeren, en nemen de sancties toe.”

Een fragment waarin Obama benadrukt dat er geen nieuwe Koude Oorlog zal uitbreken:

‘We mogen de begraafplaatsen van dit continent niet negeren’

Het verleden leert ons volgens Obama dat onverschilligheid van het Westen nu geen optie is:

“Als we onze eigen belangen nauw zouden definiëren zouden we kunnen besluiten de andere kant op te kijken. Maar een dergelijke vorm van onverschilligheid zou betekenen dat we de lessen uit de begraafplaatsen van dit continent zouden negeren. Het zou betekenen dat we de oude manier van doen en laten om een positie te verwerven laten winnen.”

‘Directe bewoordingen die Obama niet vaak gebruikt’

NRC-correspondent Guus Valk volgde de speech, en legt uit dat hij dit laatste als het belangrijkste beschouwt wat Obama vanavond heeft gezegd:

“Obama legde een direct verband tussen de huidige crisis in Oekraïne en het Europese verleden, de gebeurtenissen hier in de twintigste eeuw. Hij waarschuwde behoorlijk direct dat we niet alleen mogen toekijken terwijl zoiets weer zou kunnen gebeuren.”

Dergelijke directe woorden gebruikt Obama niet vaak, aldus Valk, die deze woorden ziet als een signaal aan Rusland:

“Het meest waarschijnlijke is dat hij een heel duidelijk signaal wil afgeven aan Rusland, dat het land niet verder moet gaan dan het nu op de Krim gegaan is. Amerika wil Rusland waarschijnlijk niet dwingen om de annexatie van de Krim terug te draaien, maar wel op het hart drukken om het hierbij te laten.”

    • Annemarie Coevert