Hoog tijd om je digitale zombie serieus te nemen

Toen Brandon Lee, zoon van Bruce, in 1994 op de set van The Crow stierf – een filmpistool bleek geladen met een echte kogel – was het nog groot nieuws dat ze de film afmaakten door zijn gezicht digitaal op een dubbelganger te projecteren. Dat werd toen nog met veel rook en schaduw gecamoufleerd.

Twintig jaar later is het een eitje om in vol daglicht een digitaal hoofd naadloos op andermans nek te schroeven. Zo was de racefilm Fast & Furious 7 maar half gereed toen acteur Paul Walker in een Porsche verongelukte. De rest van de film, zo bleek deze week, wordt afgemaakt door vier acteurs die Walkers lichaam spelen plus een replica van zijn gezicht. Eerder bleek een digitale zombie van Philip Seymour Hoffman het derde deel van The Hunger Games te voltooien: men had nog zeven draaidagen van hem tegoed.

Zouden verzekeringen inmiddels niet van Hollywoodacteurs eisen dat ze voor alle zekerheid een bezoek afleggen aan Paul Debevecs’ Light Stage 5, een holle bol vol roterende camera’s en ledlampjes die in één middag een tot de porie gedetailleerde 3D-kopie van een acteur, diens lichaamstaal en diens mimiek maakt? Nog even en zo’n digitale kloon kan, als in de sciencefictionfilm The Congress, helemaal op eigen houtje nog eeuwen blijven acteren.

Dat roept vragen op. Mogen nazaten de digitale kloon van hun ouders naar eigen inzicht exploiteren? Of houdt een acteur daar ook na zijn dood zeggenschap over? Het belooft eeuwen werkgelegenheid voor mediajuristen en is best griezelig voor acteurs. Uit angst voor het vervagen van de grens tussen ‘live action’ en animatie lieten die in 2001 een aparte Oscar instellen voor animatiefilms; toen Andy Serkis een jaar later als Gollum in The Lord of the Rings de eerste gedenkwaardige digitale performance weggaf, mocht dat niet in aanmerking komen voor een acteer-Oscar. Het hield de erosie van de grens tussen echt en nep niet tegen. Elke ster heeft inmiddels wel in motion capture-pak voor een groene muur gehangen, en als Avatar als film voor de Oscars gaat, waarom zijn half geanimeerde acteurs dan niet?

In een toekomst van grenzeloze metamorfose zou ik als acteur zuinig zijn op mijn digitale kopie. Dat is nu nog niet het geval: zie hoe terloops sterren hun bovenlijf in Lars von Triers Nymphomaniac aan het onderstel van een pornoacteur lieten koppelen. Een dubbele penetratie is voor Charlotte Gainsbourg kennelijk niet serieus als het digitaal is. Zoiets is bijna een uitnodiging aan de porno-industrie.