Erdogan krijgt Twitter tóch wat stiller

De Turkse premier Erdogan gooide een blokkade op Twitter na ongunstige politieke onthullingen // Dat werkte maar ten dele: Turkse twitteraars omzeilden de ban // Dat wordt steeds moeilijker

Het wordt voor Turkse twitteraars steeds moeilijker hun 140 tekens de wereld in te krijgen. Het sociale medium wordt sinds vorige week vrijdag geblokkeerd in Turkije. De twaalf miljoen Turken met een Twitteraccount konden de blokkade vrij makkelijk omzeilen, maar het wordt ze lastiger gemaakt. De Turkse autoriteiten zetten de jacht van premier Erdogan op het medium voort. Die zei Twitter te willen „wegvagen”. Hij heeft daarvoor nieuwe wetten in handen, die de censuur vergemakkelijken.

Wat heeft Erdogan ook alweer tegen Twitter?

Hij probeert een einde te maken aan de onthullingen over hem, zijn familie en ministers. In een YouTube-filmpje, onder meer verspreid via Twitter, zou een telefoongesprek van Erdogan te horen zijn waarin hij met zijn zoon onderhandelt over steekpenningen. En er zijn meer onthullingen aangekondigd.

Maar de blokkade bleek makkelijk te omzeilen en zorgde er zelfs voor dat er meer Turkse Twitterberichten dan ooit online kwamen: in plaats van 4,5 miljoen op een normale dag, waren het er na de ban 6 miljoen.

Een zinloze actie, dus?

In eerste instantie wel, maar het wordt steeds moeilijker om de blokkade te omzeilen. Eerst werden de massaal gebruikte alternatieve DNS-adressen, waarmee providers niet zien waar de bezoeker vandaan komt, geblokkeerd. Sinds gisteren worden ook de IP-adressen van Twitter zelf geblokkeerd. Volgens de Turkse krant Hürriyet, kritisch op Erdogan, is ook Twitters automatische afkortingsservice t.co geblokkeerd.

Dus die restricties werken?

Niet volledig, maar het wordt wel wat stiller op Twitter, zegt Emre Kizilkaya, journalist van Hürriyet. „Door de strakkere blokkade loopt het gebruik van sociale media nu wel terug. Veel gebruikers zijn het simpelweg zat om telkens nieuwe restricties te moeten omzeilen.”

Toch zijn er genoeg Turkse twitteraars die andere methoden gebruiken, zoals VPN. Wie op een groot kantoor werkt, kent dat misschien: met VPN kun je van afstand werken binnen een netwerk. Je maakt dan in feite door een ‘tunnel’ verbinding met een VPN-server, en gaat van daaruit pas het internet op. Dat gaat versleuteld, en de overheid kan dan moeilijk zien waar je vandaan komt en wat je precies komt doen. Voor zulke verbindingen zijn veel aanbieders, en voor wie een account aanmaakt is zo’n verbinding opzetten een fluitje van een cent.

Van de aanbieders van VPN in Turkije is ZenMate nu populair. Dat bedrijf maakt zich sterk tegen de blokkade, en heeft verklaard de Turken te blijven helpen internet in vrijheid te kunnen gebruiken. Ook het goede ouwe sms’en werkt: iedereen kan via sms tweets versturen en ontvangen. Maar als de Turkse autoriteiten het op hun heupen krijgen, is die toegang gemakkelijk te blokkeren.

Hoe reageert Twitter zelf?

Een advocaat van Twitter, Gonenc Gurkaynak, zou in gesprek zijn met de Turkse overheid, maar daar wil het bedrijf geen vragen over beantwoorden. Het bedrijf wil het houden bij de (uiteraard) getwitterde mededeling dat het de privacy van gebruikers in Turkije blijft verdedigen en dat Twitter hun ‘vertrouwen niet zal verraden’. Eerder publiceerde Twitter al de instructies om via sms te twitteren, als hart onder de riem.

Wat kan Erdogan nog doen?

Turkije kan ook het verkeer naar de VPN-aanbieders uit de lucht halen, of alles wat op VPN-verkeer lijkt blokkeren. „Maar ook dat is wel weer te omzeilen”, zegt Rejo Zenger van de Nederlandse privacyorganisatie Bits of Freedom. „Internetgebruikers zullen altijd creatief genoeg zijn om filters te omzeilen. Dat zie je ook in Iran en China. Turkije kan Twitter alleen helemaal stoppen als de overheid eigenaar zou zijn van de hele infrastructuur waar internet in het land op draait, en dat is niet zo.”

    • Peter van der Ploeg