De ‘killing fields’ verbeeld door kleipoppetjes

De films van Rithy Panh bevinden zich ergens tussen het werk van Claude Lanzmann (Shoah) en Joshua Oppenheimer (die vorig jaar furore maakte met de shockdoc The Act of Killing) in. Net als zij probeert hij het onbegrijpelijke te begrijpen. Waarom ruimen mensen op grote schaal en systematisch hun tegenstanders uit de weg, waarom gaan ze over tot martelingen, massamoord en genocide? Als kind dat de kampen van de Khmer Rouge ternauwernood overleefde, heeft hij alle reden om deze vragen te stellen. In The Missing Picture keert hij daarvoor terug naar zijn eigen jeugdjaren in de jaren zeventig, toen Pol Pot de macht greep in Cambodja. Met behulp van kleipoppetjes, spaarzaam archiefmateriaal, en een aan zijn autobiografische roman L’elimination (2012) ontleende voice-over bezoekt hij de ‘killing fields’. Zijn relaas is onthutsend, zijn stijl sober. De film is intiem en ijzingwekkend. De simpele vondst van kleipoppetjes die tot leven komen in zorgvuldig nagebouwde decors werkt op vele niveaus, vooral als transparante manier om duidelijk te maken dat je sommige dingen niet kunt verbeelden – ook dat is een van de ‘ontbrekende beelden’ uit de titel. En als terugkeer naar de meest simpele vragen. De bescheidenheid en de ironie waarmee Panh die vragen stelt is huiveringwekkend groots.