Bundesbank zet deur op kier voor steunaankopen

Kopen van staatsobligaties is niet langer taboe.

De Bundesbank sluit niet langer uit dat de Europese Centrale Bank (ECB) staatsobligaties van eurolanden koopt om het economisch herstel te stimuleren. Daarmee is de belangrijkste horde weggenomen voor deze maatregel. De ECB zou er volgende week toe kunnen besluiten.

De ECB onderzoekt allerlei manieren om te voorkomen dat de eurozone te maken krijgt met deflatie, een negatieve spiraal waarin prijzen dalen en de economie tot stilstand komt. De inflatie ligt al een half jaar ver onder het gewenste niveau en is vorige maand weer iets gedaald.

Het gebruikelijke instrument om de economische activiteit te stimuleren is een verlaging van de rente. Maar die kan nauwelijks lager dan het huidige diepterecord van 0,25 procent. Een ander middel is het opkopen van staatsobligaties en ander waardepapier bij banken. Dit proces, kwantitatieve verruiming geheten, zou banken meer ruimte geven om geld uit te lenen aan bedrijven. In de Verenigde Staten is de Federal Reserve juist bezig om een soortgelijk programma af te bouwen.

In de eurozone is kwantitatieve verruiming controversieel, omdat het opkopen van staatsobligaties volgens sommigen neerkomt op monetaire steun aan overheden. Dat is verboden onder het Europees Verdrag. Vooral de Duitse Bundesbank was fel tegenstander. In een interview dat gisteren werd gepubliceerd op de Duitse financiële website Market News zette Bundesbank-president Jens Weidmann de deur echter op een kier. „Het is niet zo dat er geen sprake kan zijn van een programma voor kwantitatieve verruiming”, zei Weidmann.

Hij zei er meteen bij dat zijn voorkeur uitgaat naar het opkopen van waardepapier uit de private sector. Een andere maatregel die de ECB overweegt om de economie te helpen is het verder verlagen van de depositorente, het tarief dat banken krijgen als ze hun geld bij de ECB stallen. Momenteel is dat tarief al 0 procent. Bij een negatieve rente zouden banken moeten betalen om hun geld bij de ECB onder te brengen. Dat zou hen moeten aansporen om het in plaats daarvan uit te lenen aan bedrijven. Volgens Weidmann is het echter „discutabel” of dit effect werkelijk optreedt.

Begin deze maand verwachtten veel analisten dat de ECB actie zou ondernemen tegen de lage inflatie, maar die bleef toen uit. President Draghi verantwoordde die keuze door te wijzen op de nieuwste inflatieverwachting: eind 2016 komt die volgens ramingen in de buurt van het gewenste niveau. Volgende week donderdag vergadert de bestuursraad opnieuw.