Obama wil einde aan lukraak opslaan metadata door NSA

De Amerikaanse regering wil de macht van geheime dienst NSA inperken door een verbod op het opslaan van metadata.

Het Witte Huis wil een eind maken aan het massaal en lukraak opslaan van telefoongegevens van Amerikanen door de geheime dienst NSA. Dit bericht The New York Times op basis van bronnen in het Witte Huis. Als het Congres het voorstel aanneemt, zou er een eind komen aan de vorm van aftappen door de NSA die in de Verenigde Staten tot de grootste beroering heeft geleid.

In plaats van bij de NSA zouden de telefoongegevens bewaard worden door de telefoonmaatschappijen. Die zouden ze alleen moeten vrijgeven als de NSA met een nieuw soort gerechtelijk bevel komt. De NSA slaat de telefoongegevens momenteel voor vijf jaar op. De telefoniebedrijven doen dit voor 18 maanden, en het wetsvoorstel, dat vrijdag officieel naar buiten wordt gebracht, bevat geen verplichting tot verlenging van deze termijn.

Met het voorstel gaat de Amerikaanse regering verder dan Barack Obama aankondigde in zijn speech over de hervorming van de NSA in januari. Daarin zei de president weliswaar dat hij het verzamelen van telefoongegevens door de NSA wilde hervormen, maar hij wilde de mogelijkheid van het doorzoeken van de gegevens niet opheffen en hij sprak niet van stopzetten van het programma. Obama droeg het ministerie van Justitie en de geheime diensten daarom op met een plan te komen voor 28 maart, de dag dat de termijn voor het huidige mandaat van de NSA verloopt.

Afgelopen zomer bleek uit onthullingen van voormalig NSA-medewerker Edward Snowden dat de NSA de telefoongegevens van alle Amerikanen opslaat. De dienst doet dit onder een ruime interpretatie van artikel 215 van de Patriot Act, de wet tegen terrorisme die onder president George W. Bush van kracht werd na de aanslagen van 11 september 2001. In dat artikel staat dat de geheime dienst telefoongegevens moet kunnen inzien die „relevant” zijn voor onderzoek naar terrorisme. Critici van de NSA hebben steeds volgehouden dat de interpretatie van het wetsartikel als volmacht voor ongelimiteerd opslaan ongrondwettig is. Ook een door de regering ingestelde commissie en de privacywaakhond van de regering, de Privacy and Civil Liberties Oversight Board, concludeerden dat de NSA te ver ging.

Volgens het uitgelekte wetsvoorstel waaruit The New York Times vandaag citeert, zou de NSA alleen met een gerechtelijk bevel telefoongegevens van verdachten mogen inzien, maar wel inclusief eventuele nieuwe telefoontjes nadat de order is gegeven. Zo zou de overheid toch snel patronen rond verdachte nummers in kaart kunnen brengen. Volgens een regeringsmedewerker kan de NSA hiermee goed leven, omdat oudere data vaak minder relevant zijn.

Burgerrechtenorganisaties in de VS hebben verheugd gereageerd.