Lessen uit de verloren MH370

Na bijna twee weken is er meer duidelijkheid gekomen over het lot van vlucht MH370. De Boeing 777 van Malaysia Airlines, die op 8 maart tussen Kuala Lumpur en Beijing van de radar verdween, is naar alle waarschijnlijkheid duizenden kilometers zuidelijker in de Indische Oceaan gestort. De Maleisische premier Najib Razak zei gisteren dat er op grond van nieuwe gegevens over de route geen hoop meer bestaat voor de 239, merendeels Chinese inzittenden.

De onzekerheid heeft veel te lang geduurd, allereerst voor de nabestaanden die tussen hoop en vrees hebben geleefd en pas nu kunnen beginnen het onvermijdelijke te accepteren. Gelukkig kan nu ook een eind komen aan het wild speculeren en de steeds kleurrijker complottheorieën die met elkaar gemeen hadden dat de autoriteiten meer weten dan ze kwijt willen.

Dat laatste is hier overigens zeker het geval. Maleisië heeft bij herhaling informatie achtergehouden. Het heeft angstig, onhandig en bot gereageerd. Zo werden nabestaanden van de inzittenden gisteren per sms geïnformeerd. Bij alle verdriet is de woede daarover in China volkomen gerechtvaardigd. Het gedrag van de Maleisische autoriteiten is een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet.

De ramp heeft ook een wijdere strekking. De verdwijning toont dat er in het gps-tijdperk nog steeds vliegtuigen kunnen zoekraken. Dit had elders ook kunnen gebeuren.

Het is veel te vroeg om te zeggen wat er echt is gebeurd na het laatste „All right and good night” van de piloot, of wellicht al ervoor. Om te beginnen zijn er nog geen wrakstukken geborgen. De gebeurtenissen in de beginfase van de vlucht zijn nog een raadsel. Werd de vlucht gekaapt? Het een voor een uitzetten van alle communicatiemiddelen lijkt erop te wijzen. Dat geldt ook voor het ‘vluchtprofiel’ dat erop gericht leek radarwaarneming te ontwijken. Maar het hoeft niet. Scenario’s met brand aan boord of wegvallende cabinedruk blijven open. Het vliegtuig lijkt de laatste uren op de automatische piloot te hebben gevlogen, in een kaarsrechte koers naar het zuiden, tot de brandstof op was.

Het vinden van de zwarte dozen, waarin vluchtgegevens worden opgeslagen, is essentieel. Van een Air France-toestel dat in 2009 boven zee verdween werden ze na langere tijd nog intact in diep water gevonden. Intussen regent het technische suggesties om herhaling te voorkomen, zoals het live uitzenden van gegevens uit de zwarte doos, of het voorkomen dat radarbakens kunnen worden uitgezet. Aan al die oplossingen kleven voor- en nadelen, maar de luchtvaart is een pragmatische bedrijfstak, die voortdurend veiliger wordt en uiteindelijk ook hiervan zal weten te leren.