Kiev wantrouwt beloftes, kapitaalvlucht uit Rusland

Kiev ontruimt de Krim en vreest nog altijd een aanval van Rusland.

De Oekraïense regering in Kiev is niet onder de indruk van de belofte van Rusland dat het zich beperkt tot annexatie van de intussen bijna geheel overgenomen Krim en verder geen invasieplannen heeft in het zuiden en oosten van Oekraïne. „Niets nieuws, allemaal retoriek”, zei minister Andrej Desjtsjitsja van Buitenlandse Zaken gisteren na een gesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.

Desjtsjitsja bedoelde dat Lavrov in het gesprek alle oude dreigementen aan het adres van Kiev had herhaald. Volgens de Oekraïense media tamboereerde Lavrov er in het onderhoud in Nederland op dat Rusland op de Krim niet meer had gedaan dan de Russen op het schiereiland op hun eigen verzoek te „beschermen”. Waarna Lavrov opnieuw enkele fundamentele eisen van Rusland had onderstreept: namelijk dat Oekraïne zijn grondwet moet veranderen in de richting van een dermate vergaande ‘federalisering’ van het land dat het eigenlijk ophoudt te bestaan als eenheidsstaat.

In Kiev zelf werd ook weinig waarde gehecht aan de belofte van Lavrov. Eerder gisteren had secretaris Andrej Paroeby van de Oekraïense Veiligheidsraad juist gewaarschuwd dat Rusland nog niet had afgezien van „aanval” en dat het daarom een „leger van honderdduizend man” aan de grens had samengetrokken.

Intussen heeft de Oekraïense regering wel problemen een heldere koers te varen. Gisteren heeft ze de Krim ontruimd, door alle troepen terug te trekken. Maar over het gebrek aan leiding heerst onvrede in het leger. Minister Tenjoech van Defensie is vanmorgen afgetreden. Hoeveel militairen zijn overgelopen naar de nieuwe Russische machthebbers is onduidelijk. In Moskou wordt een getal van 50 procent genoemd. In Kiev wordt dat ontkend. Om het proces van ‘samenwerking’ te bevorderen, heeft de Russische minister Sjoigoe van Defensie de ex-bevelhebber van de Oekraïense vloot gisteren benoemd tot plaatsvervangend commandant der Russische marine op de Krim. Schout-bij-nacht Denis Berezovski, die als eerste Oekraïense officier loyaliteit aan de Russen betoonde, is in Kiev wegens „landverraad” aangeklaagd.

Omgekeerd steekt in Moskou ook bezorgdheid over de Westerse sancties de kop op. De entourage rond Poetin maakt vooral sarcastische grappen over de maatregelen. Maar in minder intieme regeringskringen schemert tussen de regels wel zorg door. Op een discussiebijeenkomst met Spaarbank-directeur German Gref zei viceminister Andrej Klepatsj van Economische Zaken gisteren dat de sancties „nog geen betekenisvol karakter” hebben. Tegelijkertijd voorspelde Klepatsj voor het eerste kwartaal een kapitaalvlucht uit Rusland ter grootte van circa 50 miljard euro. Dat zou meer zijn dan er in het hele jaar 2013 is weggevloeid. Als die trend doorgaat, zal de economische groei volgens Gref tot nul gereduceerd worden. Gref was tien jaar geleden bij het begin van Poetins presidentschap diens belangrijkste adviseur.

Ook in de Doema heerst onrust, vooral over het besluit van de creditcardfirma's Master en Visa om transacties met enkele banken uit de kring van Poetin te blokkeren. Verschillende parlementariërs willen dat de regering de verliezen van rekeninghouders gaan compenseren.

    • Hubert Smeets