Jong sporten is levenslang nuttig

De werparmbotten van honkballers zijn decennia later nog steeds sterker. Ook als ze later nooit meer sportten.

Sporters hebben tot op hun oude dag profijt van hun inspanningen. Botten die door intensief trainen zwaarder en steviger zijn geworden, geven mensen een betere lichamelijke conditie, tot tientallen jaren nadat ze gestopt zijn met sporten. Dat schrijven Amerikaanse en Australische onderzoekers onder leiding van Robyn Fuchs deze week in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences (Early Edition) na een vergelijkende studie onder honderd (voormalige) professionele honkballers en vrijwilligers.

Dat bewegen goed is voor de botgezondheid, was bekend. Maar nu tonen Fuchs en haar collega's ook aan dat sporten een blijvend gunstig effect heeft op het skelet. Jonge mensen in de groei die veel sporten plukken daar hun hele leven de vruchten van, concluderen de wetenschappers.

De onderzoekers bestudeerden met CT-scans de doorsnede van het opperarmbeen van de deelnemers. Bij honkballers was de botdikte in hun werparm wel twee keer groter dan die in hun andere arm, een gevolg van de grote krachten die op het bot inwerken bij krachtig bovenhands werpen.

Fuchs en haar team ontdekten dat botmassa al snel verloren gaat als honkballers stoppen met de competitie. Alleen degenen die voor hun plezier nog bleven honkballen behielden nog tot 28 procent van hun extra verworven botmassa. De verrassing was: extra botdikte en botsterkte bleken veel beter in stand te blijven, zelfs zonder enige training.

Honkballers van in de tachtig bleken meer dan vijftig jaar na hun actieve sportcarrière nog de helft van de extra botdikte en eenderde van de botsterkte te hebben behouden, op basis van een vergelijking met jonge honkballers die nog actief meededen aan de competitie. De botsterkte berekenden de onderzoekers volgens een model dat was afgestemd op het individu. Vergeleken met controlepersonen was de botdikte van de pijpbeenderen van honkballers 43 procent dikker.

Of die extra botdikte en botsterkte oudere (ex-) sporters ook beschermen tegen botbreuken is niet bekend. Ook schrijven de onderzoekers dat ze nog niet weten of het levenlange effect van sporten op botten voor vrouwen opgaat. Door hormoonveranderingen tijdens de overgang krijgen oudere vrouwen eerder last van broze botten.