In Egypte zijn 529 mensen ter dood veroordeeld. Zomaar

Zonder eerlijk proces zijn in Egypte 529 mensen ter dood veroordeeld // Ze waren aanhangers van de afgezette president Morsi en worden daarom gezien als terrorist // Egypte leek juist milder te straffen

Een demonstratie tegen de veroordeling in de universiteit van Kairo. Foto AP

Een rechtbank in de Egyptische provincie Minya heeft gisteren 529 aanhangers van de afgezette president Morsi ter dood veroordeeld.

Zij stonden terecht wegens hun aandeel in een aanval op een politiebureau in Minya op 14 augustus, de dag waarop een zitactie van Morsi-aanhangers in Kairo brutaal werd beëindigd met minstens 632 doden als gevolg. Bij het incident in Minya kwam één politieman om het leven.

Het extreme vonnis, en de omstandigheden waarin het werd uitgesproken, worden op ongeloof onthaald door advocaten en mensenrechtenactivisten, al worden de terdoodveroordelingen niet meteen uitgevoerd. De Grootmufti moet er nog overheen en daarna is er mogelijkheid tot beroep.

De rechter nam zijn beslissing op de tweede zittingsdag. Volgens advocaten in Minya hadden noch de verdediging noch de openbaar aanklager de kans gekregen om hun zaak te verdedigen. Bij de uitspraak werden de advocaten zelfs uit de rechtszaal geweerd. Er waren slechts 123 beklaagden aanwezig; de rest was vrij op borg of voortvluchtig. Ook werden 16 beklaagden vrijgesproken.

Volgens Amnesty International gaat het om „de grootste terdoodveroordeling in jaren, niet alleen in Egypte maar in de hele wereld. Ook Human Rights Watch veroordeelde het vonnis en zei dat de beklaagden in Minya „de meest fundamentele rechten’ is ontzegd”

Vandaag vindt er in Minya nog een tweede massaproces plaats, ook al rond een aanval op een politiebureau. Daarin staan 636 mensen terecht, waaronder de Opperste Gids van de Moslimbroederschap, Mohammed Badie, en Saad Al-Katatny, de voorzitter van de politieke partij van de Moslimbroederschap.

Er zijn ook positieve signalen

Sinds de afzetting van president Morsi op 3 juli vorig jaar is Egypte een klopjacht begonnen tegen de aanhangers van zijn Moslimbroederschap. De groep geldt nu officieel als een terroristische organisatie.

Hoeveel mensen de voorbije negen maanden zijn gearresteerd is niet met zekerheid te zeggen. Wiki Thawra, een groep die zich beroept op de revolutie van 2011, maakt gewag van meer dan 21.000 arrestaties.

De voorbije weken waren er desondanks enkele positieve signalen geweest. Zondag beval een rechter de vrijlating op borg van Alaa Abd El Fatah, een icoon van de revolutie van 2011. Abd El Fatah zat al vier maanden vast wegens overtreding van de betogingswet, daags nadat die was ingevoerd.

De voorbije maanden zijn juist veel politiemannen vrijgesproken die terechtstonden of al waren veroordeeld voor het doodschieten van betogers, ook waar dat gebeurde tijdens de opstand tegen het Mubarak-regime in 2011.

Het vonnis in Minya suggereert dat het huidige regime een sterk signaal wil sturen: Minya is een regio waarin de Moslimbroederschap traditioneel veel aanhang heeft.

Het is daarbij altijd de vraag of sommige rechters direct beïnvloed worden door het regime, of dat zij hun vonnissen aanpassen aan het heersende politieke klimaat. „Het is overduidelijk dat sommige vonnissen gestuurd worden door de politiek of door de veiligheidsdiensten”, zegt Advocaat Ahmed Ezzat. „De politieke autoriteiten dwingen de rechtbanken zo om een politieke rol te spelen. Dit is zeer verontrustend omdat het publiek zo zijn vertrouwen in de rechtspraak gaat verliezen.”

Advocaat Ahmed Shabeeb denkt niet dat het politiek bedoeld is, maar dat de rechter zich persoonlijk beledigd voelde. De rechter had tijdens het proces de wapens van de beveiligers op de advocaten laten richten, die vervolgens om een diskwalificatie van de rechter vroegen. De rechter werd boos en toen volgde dit oordeel.

    • Gert Van Langendonck