‘Hits weggeven? Wij zijn gekke henkie niet’ Regering wil hervorming publieke omroep

Het bestuur van de NPO over de toekomst van de publieke omroep.

‘Wij wachten hier niet tot het advies. Wij zijn altijd al met de toekomst bezig”, zegt Henk Hagoort. Samen met Shula Rijxman vormt hij de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), de hoogste bazen van Hilversum. Zij willen nog niet ingaan op het komende advies van de Raad voor Cultuur, over hervormingen bij de omroep, maar ze willen wel praten over de toekomst van de publieke omroep.

Hoe ziet u de toekomst?

Hagoort: „Wij willen ons op een internationaliserende markt onderscheiden met het Nederlandse verhaal.”

Moet de publieke omroep zich versmallen en aanvullend zijn bij het aanbod van commerciële zenders?

Rijxman: „Als we alleen doen wat anderen niet doen, dan houden we weinig over.”

Moet de omroep zich beperken tot speerpunten als nieuws en cultuur? Dus geen amusement en sport meer?

Hagoort: „Als we moeten bezuinigen, dan doen we dat op amusement, en niet op nieuws. Maar dat wil niet zeggen dat we amusement laten liggen.”

Rijxman: „Wij willen een brede omroep zijn. Voor alle Nederlanders.”

Hagoort: „Als we alleen de speerpunten zouden doen, dan zouden we alleen een exclusief clubje bedienen.”

Moet Nederland 1 wel concurreren met RTL 4, met programma’s die de commerciële zenders ook kunnen maken?

Hagoort: „Wij concurreren niet. Daar zijn we niet mee bezig. In programma's als Boer Zoekt Vrouw worden juist de kernwaarden van de publieke omroep uitgedragen, en uit onderzoek blijkt dat de kijkers die waarden er ook inzien.”

Als ‘Wie is de Mol?’ in India is, dan gaan ze langs een tempeltje, zodat de kijker wat cultuur meekrijgt.

Rijxman: „U maakt er een grapje van...”

Dit is een serieus voorbeeld van de AVRO.

Rijxman: „Wie is de Mol? kreeg bij ons de kans om rustig te groeien tot wat het nu is. Dat kan niet bij een commerciële zender.”

Hagoort: „Ik kan hier zo boos over worden. Wij bouwen op Nederland 1 een breed podium, waarop we zo goed mogelijk de publieke waarden uitdragen. Dat wij met programma’s als De Wereld Draait Door en Pauw & Witteman 20 tot 25 procent van de kijkers weten te bereiken, daar zou heel Nederland dankbaar voor moeten zijn.”

Rijxman: „Neem nu DWDD College. Dat kan alleen bij de publieke omroep. Als ik bij een commerciële omroep zou komen met: ‘Ik wil een programma maken waarin een geleerde met een paar bollen op een tafel het ontstaan van het universum uitlegt’, dan kan ik meteen mijn tasje pakken want ik heb geen adverteerdersmodel bij me.”

Wat vindt u van het plan om de omroep te zien als lab? De omroep bedenkt vernieuwende formats, die u bij succes doorgeeft aan de commerciëlen.

Hagoort: „Wij zijn gekke henkie niet. We geven niets weg. Wij zijn trots op onze successen.”

Wilt u het BBC-model, met één omroep, de NPO?

Hagoort: „We willen best de BBC worden, maar dan beginnen we met het budget van de BBC: zes miljard.”

De omroepen klagen dat de NPO te veel macht naar zich toe trekt.

Rijxman: „Altijd die aandacht voor de organisatie. Het gaat om de programma’s en het publiek, het publiek, het publiek.”

Hagoort: „We willen meer samenwerken. Dáár zijn we mee bezig. We hebben tegen de omroepen gezegd dat ze een vorm van specialisatie moeten zoeken.”

Wat vindt u van het model waarin overkoepelende hoofdredacteuren per genre beslissen wat op tv komt?

Hagoort: „Ik doe niet mee aan modellen blazen. Wij zijn er wel voor dat er op die verschillende genres een visie wordt geformuleerd die de omroepen overstijgt.”

Wilt u een laag hoofdredacteuren die zo’n visie bepaalt?

Hagoort: „Ik denk niet in lagen.”

Wilt u de zenders openstellen voor andere partijen?

Hagoort: „Het is niet zo dat de omroep nu dicht zit, en straks open gaat.”

Rijxman: „Een kwart van de programma’s wordt door buitenproducenten gemaakt. En er wordt nu al samengewerkt. De AVRO met het Concertgebouw bijvoorbeeld.”

Daar zit altijd een omroep tussen.

Hagoort: „Omroepen dragen de inhoudelijke verantwoordelijkheid over programma’s. Niet de raad van bestuur. Zo is het nu geregeld in Hilversum.”

Staatssecretaris Dekker zou met de hervorming niet willen wachten tot 2021, maar wil al in 2016 beginnen.

Hagoort: „Goed idee. Als je tot 2021 wacht, is alles weer veranderd.”

Rijxman: „Laten we morgen beginnen. We zijn al begonnen.”

    • Wilfred Takken