Dit is de alleskunner waar de Rabo naar smachtte

Wiebe Draijer wordt voorgedragen als bestuursvoorzitter van de Rabobank // Hij moet het imago van de bank gaan herstellen na het Libor-schandaal // Vier redenen waarom ze voor Draijer kozen

„Verrassend” en „opmerkelijk”. Dat zijn de meest gehoorde reacties op de voorgenomen benoeming van Wiebe Draijer tot topman van de Rabobank.

Op de favorietenlijstjes van bankiers binnen en buiten de bank kwam de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad niet voor. Niemand die het had zien aankomen.

De Rabobank zit al vijf maanden zonder bestuursvoorzitter. Eind oktober werd commissaris Rinus Minderhoud aangesteld als interim-topman. Dat gebeurde nadat Piet Moerland plotseling was vertrokken wegens het Libor-schandaal – de manipulatie van rentetarieven door Rabomedewerkers. De Rabobank kreeg de hoogste boete uit de Nederlandse geschiedenis en bleef achter met een zwaar beschadigde reputatie.

In die vijf maanden ging de bank op zoek naar een alleskunner:

» iemand die het imago van de bank kan herstellen

» iemand die de metamorfose van de coöperatie – de lokale afdelingen worden omgevormd tot een uniformer, goedkoper geheel – in goede banen kan leiden

» iemand die een nieuwe plaats voor de internationale tak binnen de bank kan vinden

» iemand die leiding kan geven aan de grotendeels nieuwe raad van bestuur

» iemand die de bank klaar kan maken voor het Europese bankentoezicht en hogere kapitaalseisen.

Waarom is juist Wiebe Draijer deze alleskunner?

Hij is de beste van de markt

De eerste vraag die tijdens de zoektocht werd gesteld: moet de nieuwe topman of topvrouw van binnen of buiten de bank komen? Moet het iemand zijn die de organisatie door en door kent, of juist iemand die niet gebonden is door oude banden, iemand met een frisse blik?

Het werd iemand van buiten de bank, sterker: iemand die nooit als bankier heeft gewerkt.

En bestuurders van de lokale banken reageren positief. „Een uitstekende keuze”, zegt Huub Doek, president-commissaris van Rabobank Arnhem. „Het is een man met een groot strategisch inzicht en hij begrijpt de tijd goed. Hij weet in wat voor overgang de financiële sector zit.”

Fred Ensel, president-commissaris in de regio Amstel en Vecht, is vooral blij dát er een nieuwe voorzitter is. „Daar snakt de bank naar”, zegt hij. Ensel noemt Draijer „het beste van de Nederlandse markt”.

En dan is het dus niet erg dat hij geen bankier is. „Het gaat erom dat er evenwicht is in het bestuur en dat is er nu”, zegt Ensel.

Hij houdt de boel bij elkaar

Huub Doek looft Wiebe Draijer ook wegens zijn vermogen om te „verbinden”, een kwaliteit waaraan bij de Rabobank dringend behoefte is.

In de komende drie jaar wordt het aantal lokale banken fors ingekrompen. Daarbij moeten er zeker negenduizend banen verdwijnen. Ook raken de lokale banken binnen deze reorganisatie een deel van hun autonomie kwijt.

Verder moet Rabobank International, de afdeling waar de Libor-fraude werd gepleegd, weer meer geïntegreerd worden in de bank.

„De eerste taak voor de bestuursvoorzitter is: de boel bij elkaar houden”, zegt Doek. Draijers vermogen om mensen bij elkaar te brengen, is zijn meest gehoorde kwaliteit.

Arnoud Boot, hoogleraar financiële markten en Kroonlid bij de SER, denkt dat Draijer mede is geselecteerd omdat hij „de buitenwereld weer een goed verhaal over de Rabobank kan vertellen”.

Hij straalt rust uit

Een ander sterk punt dat gelegen komt: Wiebe Draijer straalt rust uit. „De Rabobank is de afgelopen vijf jaar alleen maar negatief in het nieuws geweest”, zegt een voormalige handelaar bij de bank. „Het is nu tijd voor bezinning over de te nemen richting.”

In dat verband kan ook een rol spelen dat hij geen politieke voorkeur heeft. Zijn vader was in de jaren zeventig lid van de Eerste Kamer voor D66, maar Draijer heeft geen uitgesproken politieke kleur. Omdat banken tegenwoordig een belangrijk deel uitmaken van het politieke debat, wordt dat als een voordeel gezien. Tegelijk heeft hij een uitgebreid netwerk op politiek en maatschappelijk vlak, wat van pas kan komen.

En hij weet hoe je moet fileren

Sommigen merken op dat Draijer geen ervaring heeft met het leiden van een grote organisatie. Zijn loopbaan heeft hij grotendeels doorgebracht bij adviesbureau McKinsey, waar hij tot 2012 leiding gaf aan de afdeling Benelux.

Volgens president-commissaris van de Rabobank Wout Dekker zal de bank profiteren van de „bedrijfsmatig-strategische expertise” die Draijer bij McKinsey heeft opgedaan.

Een oud-bankmedewerker, die wegens de gevoeligheid van het onderwerp anoniem wil blijven, verwoordt het zo: „Hij heeft veel ervaring met het fileren van organisaties. Dat is precies wat Rabobank nodig heeft.” Je klimt bij McKinsey niet op tot de positie die Draijer heeft bereikt, als je niet in staat bent om keiharde beslissingen te nemen, met het risico dat je vijanden maakt.

En is er dan helemaal geen kritiek?

Jawel, Arnoud Boot heeft nog een vraag: „Als Draijer wordt benoemd, zijn zowel de bestuursvoorzitter als de president-commissaris geen bankier. Dit is volstrekt ongebruikelijk en iets wat je liever wilt voorkomen. De Nederlandsche Bank en de AFM zullen daar tijdens de goedkeuringsprocedure hard over nadenken.”

    • Chris Hensen
    • Hanneke Chin-A-Fo En