De natte vinger blijkt beter te werken dan opiniepeilingen

NOS en Ipsos hadden het CDA moeten kennen, vindt Hans Wiegel.

Vorige week heeft bijna 54 procent van de kiezers gestemd. Die opkomst viel mee. De knappe koppen der opiniepeilers zaten er naast. Zij hadden gerekend op slechts zo’n 43 procent. Beetje een afgang.

De gehanteerde methode was waarschijnlijk niet die van de natte vinger in de lucht. Die werkt meestal prima. Aanvoelen wat er onder de kiezers leeft. Weten hoe de wind waait.

De NOS had dit keer Ipso ingeschakeld. Mij overigens – maar dat zegt niet alles – onbekend. Dat bureau en de NOS zijn ten aanzien van de uitslag voor het CDA totaal afgegaan.

Ze hadden moeten weten dat bij gemeenteraadsverkiezingen het CDA het altijd relatief goed doet. Ze hadden moeten weten dat op het platteland en in de dorpen – waar het CDA veel sterker is dan in de steden in het westen – de kiezers meer naar de stembus gaan.

Wat gebeurde er in de tv-uitzending waar de uitslagen bekend werden gemaakt? Ipsos en de NOS hadden uitgerekend dat het CDA zo’n tien procent van de stemmen zou krijgen en dus dik zou verliezen. Mijn natte vinger zei al: dat kan gewoon niet.

Maar intussen bleven die barre cijfers langdurig in beeld. Net als de treurnis in het zaaltje waar de CDA’ers bijeen waren. Ook werden de ochtendkranten op het verkeerde been gezet. ‘Gruwelavond voor CDA-ers’, kopte de Telegraaf.

Wat bleek aan het eind van de avond? Het CDA kreeg 14.3 procent van de stemmen. Bleef de grootste landelijke partij in de gemeenteraden! Groter dan D66, VVD en ga zo maar verder.

Wat zeggen Ipsos en de NOS dan? „De eerste prognose was over het geheel heel goed”; „de CDA-aanhang is lastig te peilen”; „Al met al zijn we tevreden over het resultaat”. Slap gedoe. Laf.

Doorzichtig. Waarom niet ronduit toegeven dat een blunder is gemaakt? En recht door zee, excuus aanbieden? Dat moest ik even kwijt

Nu de stand in het land. Kort, want pas over enige weken – op z’n vroegst – zal iets zinnigs te zeggen zijn over de gevolgen van de verkiezingsuitslag en over wat de laatste dagen is gebeurd.

De coalitie blijft waarschijnlijk nog enige tijd aan. De meest cruciale verkiezingen worden volgend jaar gehouden. Die voor Provinciale Staten en dus ook de samenstelling van de Eerste Kamer.

Intussen liggen er bananenschillen.

De PvdA zal de neiging krijgen haar wensen verder aan te lieren. Zie fractievoorzitter Burger in 1958.

Samsom is zwaar beschadigd. Dat leidt tot ongewisheid. Zeker ook omdat de VVD zich geen grote concessies aan de PvdA kan permitteren.

De macht van D66 zal stap voor stap door Pechtold – die een prachtprestatie leverde – worden opgevoerd. Ook ben ik het eens met Pechtold die zei: „Debatteer met Wilders, negeer hem niet.”

Afgezien van het interne gedoe daar en de reacties vanuit de politiek, gaat het om de vraag: wat gaan de kiezers van Wilders doen? Blijven ze hem trouw of hebben ze hun vertrouwen in hem verloren? Wie vangt ze op?

    • Hans Wiegel