Contracten van 1,5 miljard met China zijn schatting

Afspraken blijken deels intentieverklaringen

Anderhalf miljard euro. Dat heeft het staatsbezoek van de Chinese president Xi Jinping Nederland aan handelscontracten opgeleverd, zo stelde een woordvoerder van minister Ploumen (Handel en Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) gisteren. Het getal ligt minder vast dan het op het eerste gezicht lijkt. De contracten zijn vooral intentieverklaringen, waarvan niet zeker is of het bedrag gehaald wordt.

In het kielzog van de NSS komen er deze week handelsdelegaties uit onder meer China naar Nederland om zakendeals te sluiten. De deals zijn talrijk én zouden veel geld opleveren.

Met een samenwerkingsovereenkomst tussen de TU Delft en het Chinese telecombedrijf Huawei is bijvoorbeeld een bedrag van bijna 21 miljoen euro gemoeid. „Een ambitieniveau”, volgens TU-directeur Paul Althuis. Het bedrag kan hoger of lager worden.

Het totaalbedrag van 1,5 miljard euro is „een geschat bedrag”, zo stelt het ministerie. Maar wel een schatting waar goede sier mee wordt gemaakt. En waar de 21 miljoen van de TU Delft bij is opgeteld. Er is namelijk op alle intentieverklaringen een geschatte waarde geplakt.

De belangrijkste reden dat veel bedragen nog onzeker zijn, is de aard van de overeenkomsten. Dat zijn zogenoemde Memoranda of Understanding (MoU). Intentieverklaringen, waarin bedrijven wederzijds hun goodwill tonen door een koers uit te zetten over samenwerking.

Het principe van zo’n MoU is volgens hoogleraar internationale economie Steven Brakman (Rijksuniversiteit Groningen) „dat er geen concreet bedrag aan gekoppeld wordt”.

De TU Delft gaat de samenwerking met Huawei intensiveren. Althuis is blij met het bedrijf, dat bijvoorbeeld geld kan vrijmaken voor hightechonderzoek naar telecomnetwerken. Maar hoeveel geld er precies richting Delft zal komen, weet hij ook niet.

Het totaalbedrag is het resultaat van creatief boekhouden. Zo is een overname van agrarisch handelshuis Nidera door het Chinese Cofco – daterend van 28 februari – meegerekend. Dat bedrag, 871 miljoen euro, vormt de meerderheid van het totaalbedrag.

In het geval van de intentieverklaring tussen zuivelfabriek Yili Group en de Wageningen Universiteit is het vooral een kwestie van timing. Eind februari werd al bekend dat de Yili Group onderzoek ging financieren in Wageningen. Zondag kwam de hoogte van het bedrag, 1 miljoen euro, naar buiten.

Wat er precies in MoU’s over geld wordt afgesproken is vaak onduidelijk. ING tekende een intentieverklaring met de Bank of Beijing, om te kijken of er mogelijkheden zijn samen een internetbank op te richten. Een intentie die voor 14 miljoen euro bij het totaalbedrag is opgeteld. Maar, zo stelt ING, „wij maken geen bedragen bekend”. En de hoogte van het bedrag is nieuw voor de bank.

Dat geldt ook voor chemiebedrijf Vopak. De 3 miljoen euro die de overeenkomst met de Industrial and Commercial Bank of China waard zou zijn, zegt het bedrijf „niet te herkennen”.

In totaal werden er over twee dagen achttien MoU’s getekend.

    • Tim Wagemakers