Advies: maak van omroep productiehuis

3FM-dj Giel Beelen tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Nederlandse Publieke Omroep. Foto ANP / Koen van Weel

De publieke omroep moet worden opengesteld voor bedrijven en organisaties van buiten, die zonder tussenkomst van een omroep ook programma’s kunnen leveren. Per genre beslist een hoofdredacteur, gesteund door een redactie, wat voor soort programma’s er op Nederland 1, 2 en 3 komen. Omroepen en buitenstaanders kunnen hier op intekenen. Omroepen verliezen zo hun recht op zendtijd en gegarandeerd programmabudget. Zij moeten zich omvormen tot ‘productiehuizen’.

Dit gaat de Raad voor Cultuur donderdag naar verwachting adviseren aan staatssecretaris Dekker (Media, VVD), zo blijkt uit gesprekken met betrokkenen rond de adviescommissie, en uit de vooradviezen van groepjes deskundigen die de Raad hielpen.

NOS kan positie behouden

Van het openstellen van de publieke zenders willen de adviseurs nieuws en evenementen uitzonderen. Die achten zij zo belangrijk dat de continuïteit moet worden gewaarborgd. Een ‘hoofdredacteur nieuws’ zou met zijn redactie zelf nieuws en evenementen verzorgen. De NOS kan dus, in een ander jasje, haar positie behouden.

Volgens het advies moet de publieke omroep kiezen voor een beperkt aantal genres, als nieuws, kinder-tv, cultuur, levensbeschouwing. Amusement behoort niet langer tot de publieke taken. Het BBC-model, zoals Dekker dat voorstaat, gaat de raad te ver. Het zou meer bureaucratie meebrengen en indruisen tegen de Nederlandse cultuur van polderen en pluriformiteit. In hun onderzoeken hebben de adviseurs gekeken naar andere centraal geleide omroepen als de Vlaamse VRT en Scandinavische omroepen.

Rond zomer visie omroepbestel

De adviseurs willen af van het ledenaantal als bestaansgrond van de omroepverenigingen. Draagvlak zou onder meer moeten komen van samenwerking met maatschappelijke organisaties. Het advies van de Raad voor Cultuur maakt deel uit van Dekkers grootscheepse verbouwing van het omroepbestel. Na de bezuinigingen en de omroepfusies van vorig jaar, heeft hij drie onderzoeken laten uitvoeren: het advies van de Raad voor Cultuur, een studie naar andere inkomsten van de omroepen (meer reclame, meer geld van kabelmaatschappijen) en een rapport over samenwerking met regionale media.

Dekker komt rond de zomer met een visie op het bestel. Steun krijgt hij van onder meer VVD, PVV en D66. Tegenstand kan Dekker verwachten van CDA, SP en GroenLinks. De positie van de PvdA is cruciaal. De partij was altijd pleitbezorger van een brede omroep, maar moet ook verder regeren met de VVD. Het voorstel is niet het eerste plan om Hilversum te hervormen. Dat Dekker al vroeg in zijn ambtstermijn een plan indient, vergroot de kans dat er echt iets gaat veranderen in Hilversum.

Lees het hele artikel (€): Verbouwing van de publieke omroep - Blijven zij bepalen wat u kijkt op tv?

    • Jan Benjamin en Wilfred Takken