‘We moeten PVV’ers de weg terug bieden’

Het protest tegen discriminatie was al gepland. Wilders kwam erbij. „Wij zijn allen Marokkanen.”

Heel veel borden tegen Geert Wilders. „Zeg NEE tegen de PVV”. Borden met Samen tegen Racisme en Dicriminatie in allerlei varianten. Een groepje met een zwarte jihadvlag. Een T-shirt met „Fuck Racism”. Met „Zwarte Piet is racisme”. Een spandoek met de tekst „Wilders, hond van Israël”, met „Israël” in bloederige letters.

Als de demonstratie van zaterdagmiddag in Amsterdam één gebalde vuist had moeten zijn tegen de minder-Marokkanen-uitlatingen van PVV-leider Wilders, dan is dat doel niet bereikt. De paar duizend mensen hadden tientallen eigen ‘winkeltjes’ in de tocht van het Museumplein naar het standbeeld van de Dokwerker. Misschien dat daarom de oudere Marokkaanse man die een Nederlandse vlag hooghield, hét foto-object op de sociale media werd.

„De demonstratie stond al gepland, maar de uitspraken van Wilders maken dit extra urgent”, zegt Scotty Gravenberch van Comité 21 maart. Elk jaar besteedt het Comité, met tal van andere organisaties aandacht aan de internationale dag tegen racisme en discriminatie. Ze laten hun sporen op de straat achter. Folders over de Dag van de Arbeid, de anti-abortuswet in Spanje. Er zijn Iraanse communisten en fanatieke verkopers van De Socialist.

De Marokkaanse Samira Boubkari (32) wist eerst niet zeker of ging demonstreren. Tot Wilders woensdag een zaaltje „minder Marokkanen” liet scanderen. „Meestal voel ik me niet zo aangesproken door zijn uitlatingen”, zegt ze. „Ik ben het inmiddels wel van hem gewend. Maar dit vind ik echt aanzetten tot haat. Eng gewoon.”

Een lange stoet trekt voorbij. „Het enige wat je op kleur moet scheiden is de was”, staat op een doek. „Fijn dat er zoveel mensen zijn vandaag”, zegt Boubkari. „Ik zie het als een mooi signaal uit de samenleving.”

Op het Museumplein prijst de organisatie de opkomst en de diversiteit van het publiek. „Wij zijn allemaal Marokkanen”, luidt de leus. „En we zijn ook allemaal Afrikanen”, schreeuwt presentatrice Anouska Nzume.

Bij de Dokwerker spreekt burgemeester Eberhard van der Laan. Op dat moment heeft weer een andere actiegroep gewacht. Een tiental, voornamelijk Afrikaanse uitgeprocedeerde asielzoekers laat luidkeels horen dat ze zich door de gemeente aan hun lot overgelaten voelen. Ze worden uit volle borst gesteund door witte actievoerders van radicaal-linkse snit, strategisch verspreid over het plein. Nu is het ineens een anti-Van der Laan-demonstratie.

Van der Laan vreet zich op van ergernis. „Dit is niet het moment”, probeert hij. Om hen stil te krijgen, zegt hij toe op 30 maart naar hun manifestatie te al komen. Ze blijven brullen en dan zegt hij dat hij niet komt als ze niet stil zijn. De crisis in de PVV biedt een grote kans, zegt Van der Laan ten slotte. „Maar dan moeten we goed handelen. Want als we fout handelen, houden we er heel lang spijt van.”

Harmonie – „het klinkt misschien wat wonderlijk” – is volgens hem het devies. Hij zegt met nadruk dat PVV-stemmers – „voor een groot deel fatsoenlijke mensen zoals u en ik” – „de weg terug” moet worden geboden, de gelegenheid weer op andere partijen te stemmen. Hij prijst de afvallige PVV-politici als mensen die „nu menselijkheid en moed tonen”.

Intussen is de voormalige Amsterdamse PvdA-leider Pieter Hilhorst – opgestapt na de enorme nederlaag van woensdag – in het publiek naar de Iraanse man gelopen met het „hond van Israël”-spandoek. Zo’n statement, zegt hij vriendelijk, is misschien niet zo handig op een antiracismedag. De man haalt bokkig zijn doek naar beneden. Een meisje met een gebloemde hoofddoek blijft erover mopperen. „Dit spandoek gaat toch niet over Israël”, zegt ze.

Een Nederlandse vader tilt zijn zoontje op zijn schouders. Met stift is „Wilders is een pannenkoek” op het shirt van het jongetje geschreven. „Naar goed Amsterdams gebruik”, lacht vader Rob Kuijk (41). Zijn kinderen zitten op school in Amsterdam West. De afgelopen week is in de klas veel aandacht besteed aan racisme. Vandaar dat ze vandaag ook komen kijken. Zoon Luka (7) vindt de ophef een beetje gek: „Marokkanen zijn toch ook gewoon Nederlanders?”

    • Anne Vegterlo
    • Bas Blokker