Meiden, die ego’s moeten echt kleiner

Girls is dé hitserie over de problemen van opgroeiende millennials // Nu seizoen 3 op stoom is, komen – spoiler alert! – hun dromen weer niet uit // Wordt het niet eens tijd om het roer om te gooien?

Halverwege het huidige seizoen van de HBO-hitserie Girls bezoekt hoofdpersoon Hannah Horvath een begrafenis. Onverwacht – pas op: spoiler alert! – is haar uitgever gestorven. Vrolijk paradeert de aspirant-schrijfster rond in een zwarte jurk (waarin zoals gewoonlijk haar bolle buik de hoofdrol speelt), opgewonden over de beroemdheden die ze spot. Haar humeur slaat pas om als ze erachter komt dat de publicatie van haar memoirs vanwege het overlijden van de jonge man is afgeblazen. Schaamteloos klampt ze zijn rouwende weduwe aan of ze haar alsjeblieft wil helpen haar boek levend te houden. „Als ik je een andere naam geef”, zegt die, „will you get the fuck out of here?

„Ja”, reageert Hannah opgelucht.

Dit derde seizoen, waarvan vandaag de laatste aflevering is te zien, begon tien weken geleden met een nieuwe status quo: zo ongeveer alle personages werkten als barista in dezelfde koffiebar, eentje woonde bij haar moeder, eentje zat in een afkickkliniek en bijna allemaal waren ze ongelukkig in de liefde.

Dit is immers de show die het door teleurstelling gekenmerkte verhaal van de huidige generatie twintigers vertelt: grootgebracht met de boodschap dat ze geweldig zijn en alles kunnen, en vervolgens door het leven aan de kant gezet met een veel te groot ego, het gevoel dat ze overal recht op hebben en een studieschuld. Niet bepaald handvatten om de door de crisis getekende realiteit te doorstaan.

Opgroeien the hard way

In de allereerste scène van seizoen één trokken de ouders van hoofdpersoon Hannah kordaat hun financiële hulp terug en sindsdien zijn Hannah (gespeeld door Lena Dunham, tevens schrijfster en regisseur) en haar vriendinnen bezig volwassen te worden. The hard way, dat wil zeggen: dromen moeten heroverwogen worden, de werkelijkheid geaccepteerd. En ego’s moeten kleiner.

Dunham was de eerste die de problematiek van de zogeheten millennial in beeld wist te brengen – en nog ontzettend goed ook. Haar stijl is rauw, to the point en haar personages zijn eerlijk en realistisch.

In seizoen drie krijgen we weer alles wat we zo leuk vonden aan seizoen één en twee. Maar dat maakt dit ook het minst spannende deel tot nu toe. Want afgezien van de getransformeerde relatie tussen Hannah en haar liefde Adam – eerst gekenmerkt door onvriendelijke seks en vaagheid, nu door missionarishouding en zorgzaamheid – is er nog verdomd weinig veranderd. De meisjes tonen weinig tekenen van groei.

Dat zit ’m er vooral in dat ze nog altijd niet bereid zijn hun eisen aan het leven bij te stellen. Hannah krijgt een baan bij tijdschrift GQ, waar ze advertorials mag schrijven. Al snel krijgt ze complimenten van haar drie collega’s: Hannah zou hier nog weleens naam kunnen gaan maken. Bedankt, maar dat hoef ik niet, zegt ze schouderophalend. „Ik ben een schrijver. Een schrijver-schrijver. Geen bedrijfsadvertentieschrijver.”

Als blijkt dat haar collega’s ooit prijswinnend dichter, essayist en journalist voor The New Yorker zijn geweest, trekt ze ontsteld haar wenkbrauwen omhoog. „Maar maken jullie dan nog wel spiritueel bevredigend werk?” vraagt ze angstig, om vervolgens verslagen naar de wc te lopen en haar hoofd onder de kraan te houden.

Maar... m’n artistieke ik dan?

De dood of het lijden van anderen doet Hannah niet zoveel, maar dat ze haar eigen artistieke ik tekort zou doen jaagt haar de stuipen op het lijf. Terwijl we toch echt al twee jaar verder zijn sinds ze het echte leven in de ogen moest kijken.

De andere dames boeken evenmin vooruitgang. ‘Coole junk’ Jessa weigert afstand te doen van haar vrijgevochten imago als bohémienne en vertelt haar medeverslaafden met dedain: „Ik heb mijn shit al uitgedokterd toen ik vijf was.” De naïeve studente Shoshanna is een karikatuur geworden die vragen stelt als: wat is je favoriete gebruiksvoorwerp, en zich vastklampt aan een vijftienjarenplan. Jessa’s tijd in rehab ziet ze als een overgangsritueel, „beroemdheden doen dat ook”. Dat ze de ernst van haar vriendins verslaving niet inziet is tekenend voor hoe weinig de personages zich met elkaar bezighouden.

Marnie, de eerste gelouterde

Het egocentrisme van de meiden is dit seizoen opgeblazen tot ongekend formaat. Daar blijven we graag naar kijken, want ook op tv hoeft een personage al lang niet meer aardig te zijn, weten we dankzij Tony Soprano, Walter White (Breaking Bad) en Frank Underwood (House of Cards). Om die reden loont het ook een oogje te houden op de minst sympathieke van de girls: Marnie Michaels.

Marnie (Allison Williams) is de tuttige, beste vriendin van Hannah. Haar ontbreekt de mafheid van Shoshanna, of de verveelde arrogantie van Jessa. Voor de meest fysieke serie van het moment is haar lichaam veel te ideaalbeeldig, met uitgesproken schouders, grote borsten en langgerekte ledematen. Ze is betweterig, doet gemaakt en had de boel al vroeg voor elkaar, met een baan, een vriendje, een plan. Maar uitgerekend deze tuttebel is de eerste wier ego een beetje wordt getemperd. Ze is inmiddels dan ook wel zo vaak op haar bek gegaan dat ze niet anders kan.

Niemand die de serie volgt zal de tenenkrommende episode in het vorige seizoen zijn vergeten waarin Marnie aan haar ex Charlie een genante a capella-versie van Kanye Wests Stronger ten gehore brengt, ten overstaan van zijn collega’s. Het derde seizoen is voor Marnie een niet- aflatende voortzetting van die scène.

Charlie, met wie ze seizoen twee als herenigd stelletje besloot, heeft haar op lullige wijze gedumpt. Het lukt haar niet haar zelfgemaakte, ietwat pathetische muziekclip van YouTube te krijgen. Ze ziet er belachelijk uit door een zorgvuldig geplaatst mutsje op haar hoofd, waarmee ze een nonchalance communiceert die ze helemaal niet heeft. En ze wordt voortdurend afgewezen: in haar werk, door haar moeder en in de liefde.

En dat brengt haar als eerste van de vier girls ertoe de lelijke waarheid over zichzelf onder ogen te zien. Daarvoor klopt ze aan bij Ray, de onknappe jongen die als enige dertiger van het groepje en vanwege zijn zurige reflecties op de wereld ‘Old Man Ray’ wordt genoemd. „Wat is er mis met me?” vraagt Marnie, en zijn opsomming is niet mals: „Je bent veroordelend, je denkt dat je beter bent dan anderen, je bent onverdraaglijk uptight en je gebruikt mensen. Zelfs als je oprecht een connectie probeert te maken kom je nep over.” Hard, maar dieper kon ze toch al niet vallen. Ze duikt maar meteen met Ray het bed in.

Wie is er nou zo empowered?

Marnie doet het tegenovergestelde van Hannah: zij heeft de geïdealiseerde versie van zichzelf en van haar leven laten varen en vindt zichzelf opnieuw uit.

In het veelbesproken profiel van Dunham in de Amerikaanse Vogue dit voorjaar wordt ze ‘the voice for a new generation of empowered young women’ genoemd. Maar wie van Dunhams personages is nu werkelijk empowered: degene die tegen de verdrukking in vasthoudt aan het leven dat ze zich had voorgesteld, of degene die toch maar besluit te veranderen?

Misschien komen we daar in de seizoensafsluiter achter. Maar ik denk het niet. Hoe dan ook zijn Dunhams millennials een koppig en hardleers zooitje dat met een iets kleiner ego misschien een stuk harder zou groeien.