Meer ‘miljoenenverkopen’ op Tefaf

„Een jaar voor de geschiedenisboeken”, zo omschrijft Tefaf de 27ste editie van de kunstbeurs.

Boijmans kocht op Tefaf ‘Balkonkamer in Spurveskjul’ van Vilhelm Hammershoi (1864-1916) voor 270.000 euro. Foto Tefaf

Meer bezoekers, uit meer verschillende landen. Meer private jets en meer champagne. Meer én grotere verkopen. En geen diefstallen of andere incidenten. De 27ste editie van The European Fine Art Fair in Maastricht is gisteren in jubelstemming afgesloten. Optimisme en energie kenmerkten de belangrijkste kunst- en en antiekbeurs dit jaar, stelt Willem van Roijen, de nieuwe bestuursvoorzitter van Tefaf. „Ik ben heel blij dat Tefaf 2014 voor veel van onze deelnemers zo’n goede beurs is geweest”, zegt hij.

Tefaf trok de afgelopen elf dagen 74.000 bezoekers, vierduizend meer dan vorig jaar. Uit 56 landen kwamen kunstliefhebbers naar Limburg. Luchthaven Maastricht-Aken registreerde 375 privévluchten, 75 meer dan vorig jaar. En in Düsseldorf en Luik landden dit jaar meer private jets met beursbezoekers.

Ook een andere graadmeter voor de opgetogen stemming, champagneconsumptie, lag fors hoger dan voorgaande jaren. Woordvoerder Titia Vellenga: „Dit jaar ontstond een nieuw gebruik: bij grote verkopen trakteerden handelaren ook de andere standhouders. Er is dit keer geen dag geweest zonder topverkopen. Het is een jaar voor de geschiedenisboeken.”

Niet alleen particuliere verzamelaars sloegen dit jaar vaker en sneller toe, ook musea deden meer inkopen. Het Haags Gemeentemuseum en Boijmans Van Beuningen kochten schilderijen van Matthijs Maris en Vilhelm Hammershoi. Net als het Metropolitan Museum uit New York verwierf het Rijksmuseum zelfs vijf stukken, waaronder een marmeren buste van de negentiende-eeuwse Italiaanse beeldhouwer Adamo Tadolini en een boek uit rond 1800 met juwelenontwerpen, 54 ontwerpen in 36 pagina’s.

Vooral de verkoop van de de Hammershoi (1864-1916), de belangrijkste Deense schilder, is spannend. Geen enkel Nederlands museum bezit werk van hem. Boijmans-directeur Ex regelde de verkoop met de Vereniging Rembrandt via een „superspoedprocedure in de gangpaden van Tefaf”. Op een paar handtekeningen na is de koop geregeld voor 270.000 euro.

Voor hoeveel aan kunst is verkocht kan Tefaf niet aangeven, omdat handelaren niet verplicht zijn die cijfers te geven. Een groot deel van de kopers wil niet bij naam bekend zijn, laat staan dat ze de overeengekomen prijs aan de wereld willen prijsgeven. Bovendien worden veel verkopen pas na de beurs afgerond. Wel staat vast, dat dit jaar al tijdens de beurs aanzienlijk meer ‘miljoenenverkopen’ genoteerd konden worden, zegt Vellenga.

Een Chinese verzamelaar kocht een van de topstukken van de beurs, een met een draak versierd veertiende-eeuws bord uit de Yuan-periode (vraagprijs 16 miljoen euro). Een kleine selectie uit de andere grote verkopen: een Amerikaanse verzamelaar kocht een zeventiende-eeuws stilleven van Pieter Claesz. (2,7 miljoen euro), een Brit een zestiende-eeuws paneel van Lucas Cranach de Jongere (2 miljoen) en een Europese collectioneur een mobile van Alexander Calder (2,6 miljoen).

De onderhandelingen over de Vincent van Gogh die in Maastricht werd aangeboden, zijn „in een zeer vergevorderd stadium”. Het gaat om Moulin de la Galette, een uit 1887 daterend doek, dat door kunsthandel Dickinson uit Londen voor „een achtcijferig bedrag” te koop werd aangeboden. Het 55 bij 38,5 cm metende werk, dat ooit toebehoorde aan Charles Engelhart, de Amerikaanse miljonair op wie de Britse thrillerschrijver Ian Fleming zijn beruchte schurk Goldfinger baseerde, wordt begeerd door een onbekende particuliere verzamelaar.

Volgens bestuursvoorzitter Van Roijen tonen de goede verkoopcijfers aan dat Tefaf „kerngezond” is. De beurs is vooral blij met de vele Aziatische bezoekers. En die kwamen niet alleen uit Japan en China, maar ook uit landen als Taiwan en Indonesië.

    • Arjen Ribbens