De top is slimmer dan je denkt

Over de nucleaire top schreef Monique Koemans een hyperactuele thriller // Top of flop? // next checkt: is De top over the top?

◯ Waarschijnlijk // ◯ Grotendeels waarschijnlijk // ◯ Grotendeels  onwaarschijnlijk // ◯ Onwaarschijnlijk

In Noordwijk is luchtafweergeschut geplaatst. Foto ANP

De aanleiding

Ai, denk je meteen op bladzijde één. De hoofdpersoon van de vorige maand verschenen thriller De top van Monique Koemans, ziet op zondag 23 maart 2014, om 11.20 uur ‘s ochtends, een konvooi ‘donkere Volvo’s’ voorbijrazen. Er staat: ‘Zes auto’s telde ze in totaal. In welke Obama zat, kon een voorbijganger onmogelijk weten.’

Vergissing van schrijfster Koemans? Dat zou je denken. Want wij weten inmiddels beter: het is helemaal niet zo’n raadsel in welke auto de Amerikaanse president zal zitten. Obama rijdt namelijk juist in de enige auto van het konvooi die er echt uitspringt: een uniek bakbeest van een Cadillac, die The Beast wordt genoemd. Geen Volvo dus. En bovendien: gisteren was president Obama nog helemaal niet in Nederland.

Waar is het op gebaseerd?

Op onvolledige informatie? Dat krijg je er dus van, als je als thrillerschrijver zó hyperactueel wilt zijn dat je al van tevoren een thriller schrijft over de Nuclear Security Summit, die vandaag en morgen nog moet plaatsvinden in Den Haag.

Of valt het toch mee met de ongeloofwaardigheid? Als variatie op onze dagelijkse factcheck daarom vandaag een fictioncheck.

En, klopt het?

Het verhaal draait om Myrthe, de Haagse vrouw die op de eerste bladzijde nog wordt aangesproken als ‘Erika’. Zodra het Volvokonvooi voorbij is, ontmoet ze een kennis uit het verleden, de Amerikaanse journalist Patrick. Die ontmoeting brengt haar in paniek: ze denkt na over ‘drie valse paspoorten uit de schuur’ pakken, waarna ze ‘zonder files in twintig minuten op Rotterdam Airport’ kan zijn. (Even gecheckt: als ze doorrijdt kan dat net.)

Maar Monique Koemans zet haar verhaal er mooi mee in de steigers. Ze schakelt dan terug naar vier maanden eerder, wanneer Myrthe nog gewoon een huiselijk leven leidt, met een leuke man, twee leuke zoons. Maar er ontvouwen zich steeds meer feiten over haar verleden als agente bij de Mossad, de Israëlische geheime dienst. Ze wordt in november 2013 weer gerekruteerd door haar oude baas.

Ondertussen lezen we ook over rechercheur Laura, toevallig een goede vriendin van Myrthe. De politie bereidt zich, op basis van de informatie van inlichtingendiensten en wat eigenhandig ‘swiebertjeswerk’, voor op een aanslag van de Israëliërs. Die zouden er namelijk de pest inhebben als de VS, Rusland en Iran op de top een ‘deal’ maken over hun nucleaire programma’s – en zouden een aanslag plegen om dat te dwarsbomen.

Inschattingsfout van Koemans? Nou, misschien geeft ze er juist een spanningsverhogend signaal mee: die politie moet je niet al te serieus nemen. Want dat er zo’n deal wordt gesloten is – met Rusland afwezig op de top én Iran niet uitgenodigd – nogal onwaarschijnlijk.

Misschien weet de schrijfster dat heus wel. Dat ga je althans vermoeden, wanneer je later nogmaals de ontmoeting van de openingsscène leest, maar nu vanuit het perspectief van de Amerikaan. Die herkent The Beast wél – het kan dus geen vergissing van de schrijfster zijn geweest. Het is een hint. Dat zegt dus iets over de beperkte informatie die Myrthe zelf heeft. Is ze wel zo’n goed voorbereide terroriste?

Conclusie

De top lijkt soms slecht gedocumenteerd, maar dat is schijn – een slim spel dat de auteur speelt om te tonen hoe niemand beschikt over álle informatie: noch Myrthe, noch de inlichtingendiensten. Dat maakt De top, dat boeiend en met vaart geschreven is, helemaal zo gek nog niet. We beoordelen de thriller De top daarom als grotendeels waarschijnlijk.