Zet het geluid uit

In moderne huizen is de akoestiek vaak vreselijk. Gelukkig zijn er mooie en onzichtbare oplossingen.

Die mensen die je met noppenschuim onder hun arm uit de doe-het-zelf zaken ziet komen? Dat zijn Vinex-bewoners of eigenaren van lofts: grote woningen die uit één ruimte bestaan. Ze gaan dat schuim onder hun eettafel plakken om de hinderlijke galm in hun strak ingerichte huizen een beetje te dempen, zoals ook veel restauranthouders doen.

Het is een oplossing waar ze in de akoestiekwereld hartelijk om lachen. Want dat geluid van pratende mensen, dat gaat toch niet onder tafel? Je moet erboven iets hebben dat de klanken kan absorberen.

Vroeger lag er in huis tapijt op de vloer, zat er behang op de muren, hingen er gordijnen, lagen er Perzische kleedjes op tafel. Tegenwoordig is er een voorkeur voor lege ruimtes, strakke wanden, jaloezieën, harde vloeren van hout, beton of gegoten polyurethaan. Er is een liefde voor glas, voor hoge plafonds. Al die harde materialen leveren een echo op waar je akelig van wordt. Een verjaardagsfeestje in zo’n minimalistisch ingerichte ruimte is een bezoeking. De vaatwasser kan ’s avonds niet worden ingeruimd omdat de kinderen wakker worden vanwege het gekletter van de borden.

Te hard, schel geluid verpest de leefkwaliteit op een manier die mensen zich voor ze in hun nieuwe, ruimtelijke huis trekken, nauwelijks kunnen voorstellen.

Gelukkig komen er steeds meer geluiddempende oplossingen op de markt die verder gaan dan de bekende, vooral functionele akoestische panelen aan de plafonds van kantoortuinen. Om er een paar te noemen:

Vilt aan Zee uit Den Haag heeft in alle maten verkrijgbare wollen lampen tot een doorsnede van 1.10 meter die ‘scherpe’ klanken absorberen. Ze hangen onder meer bij verzekeringskantoor Achmea, maar zijn ook voor particulieren betaalbaar. Kleine lampen zijn er vanaf 100 euro, voor die van tachtig centimeter doorsnee rekenen ze iets meer dan 1.000 euro.

De Amsterdamse beeldend kunstenaar Bouky Visser maakt onder de naam Kaatok poëtische objecten voor aan de muur die door het gebruik van geluidreducerend foam ook een akoestische functie hebben. Haar Wavy Waterwig Float lijkt op een uitvergroot kantwerk, met daarin ronde gekleurde schuimblokjes, in de vorm van een wolk. Een werk met de afmeting van twee vierkante meter ligt rond 2.400 euro.

De stoffenontwerpster Aleksandra Gaca maakt stoffen panelen in verschillende kleuren. Ze deed voor het Audax Textielmuseum Tilburg onderzoek naar geluidreducerend textiel, en ontwierp een stof van merino-wol, die door de geribbelde textuur klanken beter absorbeert dan gladde stoffen doen. Een paneel van 90 centimeter bij 2.40 meter is 1.075 euro.

Hoe ingetogen en fraai uitgevoerd de akoestische werken van Visser en Gaca ook zijn, – ze misstaan niet boven de bank – het punt is dat de echte minimalisten nu juist niet van decoratieve elementen houden. Voor de liefhebbers van superstrak zijn er nu ook oplossingen die gelden als ‘de Rolls Royce’ op de markt: het gaat om geluiddempend materiaal dat naadloos, als glad stucwerk op muren of plafonds wordt aangebracht. Daar zie je dus helemaal niets van.

Bij de ‘stiltespecialisten’ van het Volendamse bedrijf Vacoustic, die onder meer de akoestische afwerking van het Amsterdamse filmmuseum Eye voor hun rekening hebben genomen, heet dat gladde spul Baswaphon. Het zijn platen van geperst glaswol met daarop een laag poreus, geluid absorberend pleister dat in alle gewenste kleuren kan worden aangebracht.

Acosorb uit Amstelveen heeft met een akoestische pleister dat Acoplaster heet het vernieuwde Amsterdamse Vondelparkpaviljoen geluidscomfortabel gemaakt, en Allkoestiek uit Voorthuizen biedt een naadloze oplossing onder de naam Allplaster.

Nadeel: deze prachtige opties kosten je het equivalent van een rondreis door de Verenigde Staten. Van een maand. Met vier personen. En dan niet in een tent. En ook niet zelf koken. Reken op minstens 130 euro de vierkante meter zonder btw. Voor een plafond van vijftig meter mag je zo achtduizend euro neertellen. En omdat huiseigenaren, volgens Mike Buys van Allkoestiek, altijd pas achter hun galmproblemen komen nadát ze verhuisd zijn, hebben ze hier vaak geen budget meer voor. „Net als met de tuin”, zegt hij, „daar houden ze ook geen rekening mee.”

Conclusie: wie van een strak, ruimtelijk interieur houdt, moet de akoestische oplossingen eigenlijk al begroten vóór hij gaat verhuizen, bouwen of verbouwen, net als de vloeren, de keuken en de badkamer. In een nieuw te bouwen huis kan het namelijk ook een deel van het stucwerk vervangen. Dat scheelt in de kosten.

Of toch een knieval maken voor gordijnen, en lekker op reis gaan.

    • Annemiek Leclaire
    • Tekst