Partij Wilders valt in hoog tempo uiteen

Het optreden van Wilders in het Haagse café over ‘minder Marokkanen’ viel verkeerd. Opeens wil iedereen weg.

De PVV van Geert Wilders valt sinds vrijdagavond in hoog tempo uit elkaar. De twee vertrouwelingen met wie Wilders de afgelopen maanden de Europese lijst samenstelde, Tweede Kamerlid Joram van Klaveren en Europees delegatieleider Laurence Stassen, stapten beiden uit de partij. Eerder deze week vertrok het gezaghebbende Kamerlid Roland van Vliet al uit de partij. Wilders hulde zich in stilzwijgen.

Ook acht leden van de gemeenteraadsfractie van Almere, die woensdag nog de grootste politieke groepering van die stad werd, lieten vrijdagavond weten niet langer van de partij van Wilders deel te willen uitmaken. Hetzelfde gold voor vijf PVV-Statenleden in Flevoland en een raadslid uit Den Haag.

„Niemand heeft nog regie, Geert heeft geen greep meer op de partij”, zei een Tweede Kamerlid. De vorig jaar uit de fractie verwijderde Louis Bontes riep de PVV-fractie in Nieuwsuur op Wilders komende dinsdag af te zetten als fractievoorzitter.

In een summiere verklaring zei Stassen zich, net als eerder Van Klaveren, niet te kunnen verenigen met het Marokkanenstandpunt van partijleider Wilders. „Ik leg per direct mijn functie als delegatieleider voor de PVV in het Europees Parlement neer en zal tot de verkiezingen op 22 mei als onafhankelijk lid doorgaan

Van Klaveren was haar vrijdag voorgegaan met een verklaring van gelijke inhoud. Hij bekritiseerde ook de in zijn ogen te linkse koers van de PVV inzake zorg en uitkeringen.

Van Klaveren werd gezien als het grootste politieke talent van de partij en gold als een vertrouweling van Wilders. Twee weken geleden werd bekend dat hij na de verkiezingsnederlaag van september 2012 enige maanden werkte aan een eigen politieke partij, Rechts Nederland. Ook bleek uit interne partijcorrespondentie dat hij fractiesecretaris Martin Bosma tegenover Wilders „heel erg lui” noemde.

Vrijdag stapte ook een Haags raadslid, Chris van der Helm, uit de PVV. Hij stond vijfde op de kandidatenlijst en zat sinds 2010 voor de PVV in de Haagse raad. Een PVV-Statenlid uit Utrecht, Chris Scherer, noemde de uitspraken van Wilders over Marokkanen walgelijk. Hij zei nog niet te weten of hij uit de provinciale PVV-fractie stapt.

Intussen krijgt Wilders ook kritiek van zijn Amerikaanse vrienden. Zo vindt Daniel Pipes, de islamcriticus die eerder geld voor Wilders in de VS inzamelde, dat de PVV-leider zich deze week „voorzichtiger” had moeten uitdrukken.

Pipes, directeur van het Middle East Forum (MEF) in Philadelphia, schoot Wilders financieel te hulp toen de PVV-politicus in 2009 wegens haatzaaien werd vervolgd in Nederland.

Bronnen in de PVV zeggen dat Pipes 100.000 dollar inbracht voor de vergoeding van Wilders’ advocaat Bram Moszkowicz. Pipes heeft dit formeel nooit bevestigd, maar beaamde dat hij „een bedrag van zes cijfers” in de VS inzamelde en aan Wilders ter beschikking stelde. Pipes nam vrijdag op verzoek van deze krant kennis van een AP-bericht over de gang van zaken op de PVV-verkiezingsavond in Den Haag. Daarbij scandeerden PVV-aanhangers „minder, minder” nadat Wilders had gevraagd of zij meer of minder Marokkanen wilden. „Dan regelen we dat”, zei de PVV-leider.

Pipes zegt dat hij het, zoals vaker, „eens is met de doelen van Wilders, maar niet met zijn tactiek”. Hij noemt het begrijpelijk dat er in Nederland behoefte is aan „controle” over immigratiestromen uit Marokko. „Dat gezegd zijnde”, aldus Pipes in zijn e-mail, „zou ik graag hebben gezien dat de heer Wilders zich voorzichtiger over dit onderwerp had uitgelaten.”

    • Tom-Jan Meeus